— 146 — 



de super-intendentie van liet koffij -departement over te nemen en daarin provisioneel 

 en tot nadere bevelen werkzaam te zijn. 



Naarmate, van af dat tijdstip, de aktualiteit meer genaderd wordt, kan in kor- 

 tere trekken de loop der geschiedenis gevolgd en dikwerf met eenvoudige verwijzing 

 naar het staatsblad van Nederlandsch-Indië volstaan worden. 



In de eigenlijke bestuurs-beginselen kwam onder het Nederlandsch-bewind geene 

 afdoende verandering. 



§ a. 

 Grondgebied. 



Het besluit van 20 Julij 1818 no. 27, opgenomen in het staatsblad van Ne- 

 derlandsch-Indië no. 53, verhief de benedenlanden van Krawang, gelegen tusschen de 

 rivieren Tjilarum en Tjimanoh , alzoo Indramajoe daarbij gerekend , van nieuws tot 

 eene residentie , terwijl de bovenlanden , namelijk de districten Gandasoli , Tjinoesa 

 en Wanavjassa een deel der Preanger-Regenlschappen zouden blijven uitmaken. 



Eené juiste grensbepaling vond plaats bij het besluit van 12 November 1818 

 no. 1 (Staatsblad no. 75) houdende : 



l e dat de rivier Tj i/cao, van deszelfs uitwateiïng in de groote rivier Tjitarum 

 tot aan haar oorsprong aan. den voet van het gebergte Boerangrang en van daar, tot 

 op de toppen van dien berg in, de strekking van oost, zal zijn en uitmaken de grens- 

 scheiding aan die zijde, tusschen de residentie der Preanger-Regentschappen en die van 

 Krawang ; — voorts dat de tegenwoordig vastgestelde scheidingen der partikuliere landen 

 van Tjiassem, Pamanoekan, Kandang-hauer en Indramaijoe, met de regentschappen van 

 Bandong en Soemadang worden aangenomen als grensscheidingen aan de zuidzijde; 



2 e dat dat gedeelte van het district Wanavjassa , hetwelk door de bepaling 

 in artikel 1 gemaakt, onder de residentie der Preanger-Regentschappen zal behooren , 

 met en benevens de districten Gandasoli en Tjinoesa bij het regentschap Tjiandjoer 

 zal worden gevoegd en, ten aanzien der koffijteelt, worden gesteld onder het toevoor- 

 zigt van den opziener van dat regentschap. 



Het scheen, dat ook deze organisatie niet voldeed. Overeenkomstig een voor- 

 stel van den toenmaligen resident der Preanger-Regentschappen, Van der Gapellen, wevd 

 althans het regentschap Soekapoera alweder ingetrokken en ingedeeld bij de regent- 

 schappen Tjiandjoer, Soemadang en Limbangan (resolutie van 19 April 1821 no. 22). 



Uit de bij die resolutie verhandelde stukken blijkt duidelijk , hoe de Gou- 

 verneur-Generaal van der Capellen, evenmin als indertijd de O. I. Xonipagnie (Fan 

 Swoll, Zwaardekroon en van I/nhoJ) , de Maarschalk Daendels en de Luitenant -Gou- 

 verneur Raffles, volstrekt niet opzag tegen de //een hoerigheid der Preanger-xov${w\\ 

 zoodra hij het noodig achtte regentschap] >en te supprimeren en bij anderen in te 

 deden , regenten te ontslaan en op pensioen te stellen; ja, hoe de Preangcr-wgcnicn 



