Onze verhouding met die landen was van dien aard, dat, ofschoon wij er in 

 en na 1839 hoofden en Europesche ambtenaren hadden aangesteld; wij ons echter 

 daarmede niet of zeer weinig bemoeiden. En deze weinige bemoeijenis hield langza- 

 merhand geheel op. 



In 1875 echter zond Kapanoean gezanten tot den resident van Sumairas 

 Oostkust om de tusschenkomst van het Gouvernement in te roepen, tot beëindiging 

 der veete tusschen den radja en zijnen broeder, tot welk einde reeds twee jaren 

 vroeger een inlandsche schrijver van de Oostkust derwaarts was gezonden, die echter, 

 zoo het scheen, dat geschil niet had kunnen vereffenen. 



De Resident beloofde, dat te gelegener tijd een ambtenaar naar Kapanoean 

 gezonden zou worden, om zoo mogelijk partijen te bevredigen. Of hieraan gevolg is 

 gegeven, is schrijver dezes niet bekend ( l ). 



Met den Jang di pertoean van Ramba bestonden, ook na ons terugtrekken in 

 1843, in de daarop volgende jaren nog betrekkingen van vriendschappelijken aard; 

 en zelfs verzocht hij, in het laatst van dat jaar, om bij Eau te mogen worden 

 opgenomen. Wat daarvan het gevolg is geweest, blijkt niet. 



Toen de gevlugte Toeankoe van Tamboesei in 1846 pogingen in het werk 

 stelde, om in zijn land terug te keeren, gaf Jang di pertoean van Ramba daarvan 

 kennis aan het bestuur te Rau. Eenige jaren later in 1849, schreef de genoemde 

 Jang di pertoean aan den Kontroleur van Rau omtrent zekeren Radja van Pagerroe- 

 ijoeng , die hem bemoeijelijkte, en riep tegen dezen de hulp in van het Goeverne- 

 ment. Deze hulp werd hem echter niet verleend, maar aan hemzelven werd overgelaten. 

 om den radja van Pagerroeijoeng op te vatten. 



En toen de Jang di' pertoean van Ramba en Kapanoean., benevens de hoofden 

 van andere landschappen, in 1859 door den djaksa van Fort de Koek, die op last van 

 het bestuur ter Sumatras Westkust de Kamparlanden bereisde, uitgenoodigd werden 

 tot het houden eener conferentie, om de belangen van hun land te bespreken, gaven 

 zij aan die uitnoodiging geen gehoor. Zij lieten dit den kontroleur van Rau weten, 

 daarbij voegende de mededeeling, dat zij, daartoe opgeroepen wordende, zeer gaarne 

 te Rau wilden komen om eene zamenkomst te treffen, ten einde onder het direct 

 gezag van het Gouvernement te komen. 



Uit dit antwoord, in verband met het hooger medegedeelde, blijkt niet ondui- 

 delijk, dat Ramba, Kapanoean en andere buiten ons regtstreeksch grondgebied gelegen 

 staatjes, met welke wij vroeger aanrakingen hadden gehad, welke echter, van liever- 

 lede hadden opgehouden, zich niet meer rekenden als Gouvernements onderdanen. 



Scheen nu ook de verhouding tusschen die landen en het Gouvernement als 

 het ware verbroken, in werkelijkheid was dit echter het geval niet, want van hunnen 

 kant werd op nieuw met ons aanraking gezocht en greep men de gelegenheid, waar 

 die zich aanbood, gretig aan,. om zich met zendelingen in betrekking te stellen. 



Dit blijkt onder anderen uit de volgende feiten: 



(1) Koloniaal verslag 1876 bl. 11. 



