— 50 — 



Voor den binnenlandschen handel worden gebruikt praauwen van drie tot vijf 

 kojang , waarmede men Loeboe Amhatjang steeds bereiken kan. 



De arbeidsloonen voor koeli's enz. moeten er zeer laag zijn ; tien a vijftien 

 cent daags werd zelfs door enkelen als voldoende opgegeven. 



De z. g. piti hitam of piti ajam is de gewone pasmunt. Achttien van zulke 

 duiten staan in waarde gelijk aan vijf cent. 



Als zilvergeld is gewild de halve gulden , de gulden, de rijksdaalder, doch voor- 

 al de dollar, zoo wel Amerikaansche {ringgit boeroeng) als Mexicaansche (ringgit mata- 

 hari). 



De dollar moet daar / 3, — waard zijn. 



"Verder geschieden betalingen in stofgoud en ook in zwart lijnwaad. 



De Kwantan-districten , zuidelijk van de Kamparlanden gelegen en ten oosten 

 van 's Gouvernements gebied , uitmakende de onderafdeeling Kota Toedjoe , met de 

 Batang kan-districten ten zuiden, terwijl de oostelijke grenzen niet met juistheid kunnen 

 worden opgegeven , vormden eertijds een deel van het rijk van Menangkabou. 



De bevolking leidt er dan ook haar oorsprong , even als die der Padangsche 

 Bovenlanden, af van Priangan Padang Pandjang , en daar, die zijde uit, de Kwantan- 

 districten de laatste streek , de grens vormen van de hadat kamanakan (de erfopvolging 

 der zusterskinderen), mag men gerust aannemen, dat zij in werkelijkheid tot den- 

 zelfden stam behooren. 



Even als in alle landen, waar die hadat kamanakan den grondslag van de 

 maatschappelijke inrigtingen vormt, is dus ook daar volkomen van toepassing, wat 

 omtrent den oorsprong van het bestuur o. a. is medegedeeld, in het resumé van het 

 onderzoek naar de regten, welke in de gouvernementslanden op Sumatra, op de on- 

 bebouwde gronden worden uitgeoefend. 



Doch evenals aan de overige grenzen van het rijk van Menangkabou, moesten 

 ook daar langzamerhand wijzigingen in dat bestuur ontstaan , door invloeden , die in 

 de onmiddellijke nabijheid der vorsten-zetels minder gevoeld worden. 



Aan de drie vorsten van Menangkabou (*) t. w. den Jang di pertoean van Pagar- 

 roejoeng , den Radja di Boea en den Eadja van Soempoer Koedoes, was het regt toe- 

 gekend, eens in de drie jaar, ieder in zijn gebied eene schatting te heffen, welke per 

 dapoer (keuken) berekend en amasmana genoemd werd. 



In de digt bij zijne residentie gelegen streken , ging de vorst die schatting 

 zelf heffen en wees dan te gelijker tijd, als opperste regter, alle 'geschillen uit, die 

 door de verschillende rapats van panghoeloe's niet naar genoegen van partijen hadden 

 kunnen worden beslist. 



Aan de grenzen echter kwam hij minder; doch kwam hij ook daar, dan had 

 hij invloedrijke personen noodig, om hem in die minder bezochte streken behulpzaam 

 te zijn, zoowel om hem dan op zijne togten als gids en opperste zijner hoeloebalangs 



(') Deze splitsing van het rijk van Menangkabou dateert van het jaar 1680. 



