— 78 — 



Zoo meldde de kontroleur van Rau in 1872, dat Datoe besar van Si Lajang, 

 uit eigen beweging , reeds meer dan eens aanzoek had gedaan om onder daadwerkelijk 

 bestuur van het Gouvernement te komen. 



Bij dat berigt voegde de kontroleur de volgende mededeeling : 



//Uit de gesprekken, van tijd tot tijd met personen uit die streken (ook Rokan) 

 //gevoerd , moet opgemaakt worden , dat als hoofdvoorwaarde van toetreding gesteld 

 //wordt , het genieten van een maandelijksch inkomen , en voorts dezelfde regten en 

 //privilegiën , als de laras- en mindere hoofden te dezer kuste." 



Toeankoe besar , die nog te jong is om zelf bestuur te voeren , wordt thans 

 daarin bijgestaan door een tweede hoofd , met name Soetan Bangkaoeloe. 



Deze kwam in het begin van 1874 bij den kontroleur te Rau om te vragen, 

 of hij ook tegen den invoer van buskruit en wapens binnen Rau mocht waken. 



De kontroleur antwoordde , dat hij hem zulks niet kon gelasten , maar dat het 

 hem aangenaam zou zijn , als Soetan Bangkaoeloe zulks uit eigen beweging deed , die 

 daarop den kontroleur beloofde , dat hij dezen onmiddellijk zou waarschuwen , wanneer 

 er meer buskruit en wapens dan gewoonlijk te Si Lajang werden ingevoerd. 



Bij Soetan Bangkaoeloe schijnt het begrip van zijne ondergeschikte verhouding 

 tot het Gouvernement door den tijd niet te zijn verflaauwd , veel minder uitgewischt; 

 getuige de beleefdheidsbezoeken, die hij van tijd tot tijd bij den kontroleur van Rau 

 aflegt , en die aangemerkt moeten worden als een bewijs van hulde jegens zijnen 

 meester, wiens verzoek om te waken tegen invoer van buskruit en wapens, hij als 

 een bevel beschouwt , dat hij gaarne wil opvolgen. 



Ook het volgende toont duidelijk aan , dat Soetan Bangkaoeloe in den kontro- 

 leur van Rau zijn besturend ambtenaar ziet. 



In het begin van 1876 heeft hij zich wederom tot den kontroleur vervoegd. 

 De aanleiding van dit bezoek was een brief, dien Soetan Bangkaoeloe van den 

 Jang di pertoean van Rokan had ontvangen , behelzende den raad aan den eerstge- 

 noemde, om vestiging van vreemdelingen, zoo als Chinezen enz., in zijn district te 

 vergemakkelijken , ten einde daardoor handel en welvaart te bevorderen. Ook wees 

 de Jang di pertoean op de wenschelijkheid om koffij te planten , ten einde het pro- 

 duct met voordeel aan vreemdelingen te kunnen verkoopen. 



Te Si Lajang was men met dat schrijven niet zeer ingenomen; men vreesde 

 daarin eene poging te zien van den Jang di pertoean van Rokan om zich eenig 

 gezag over Si Lajang aan te matigen, en Soetan Bangkaoeloe verzekerde den kontro- 

 leur, dat de bevolking van Si Lajang van geen bevelen van den Jang di pertoean 

 van Rokan wilde weten , maar die van het Gouvernement zoude opvolgen , als het 

 verlangde, dat te Si Lajang koffij geplant zou worden. 



De kontroleur deelde Soetan Bangkaoeloe mede, dat de brief van Rokan niets 

 bevatte, dat op een bevel of op een last geleek, doch meer als een vriendschappelijk 

 schrijven moest worden beschouwd. 



Voorts gaf de kontroleur , die geen last wilde geven tot het planten van 



