( 102 ) 



dewakangs gebouwd , daar derzelver planken met 

 houten pinnen verbonden, doch zij aan weers- 

 kanten met uitleggers voorzien zijn- voorts zijn 

 dezelve beter ingerigt omteroeijen, dan wel om 

 te zeilen. Een zwerm dezer praauwen verza- 

 melt langs die kusten en eilanden, waar zij hun 

 gezag hebben weten te vestigen, de meergemel- 

 de producten , welke vervolgens naar de hoofd- 

 plaats gebragt, aan de Makassaarsche en Boegi- 

 neesche handelaars, en somwijlen ook aan eeni- 

 ge Ternataansche , de eenige beschaafdere In- 

 dische stammen , die deze kusten en eilanden 

 bezoeken , verpast worden. De Bongaaische ei- 

 landen komen, ten aanzien des handels, in de 

 eerste plaats in aanmerking. Deze belangrijke 

 eilanden-groep, onuitputbaar in de meestgezochte 

 voortbrengselen, onthoudt in zich-zelve de mid- 

 delen , om als eene bron van welvaart voor handel 

 en scheepvaart te worden aangemerkt; en om 

 daarvan de voldingendste bewijzen te geven , 

 wordt er niets anders vereischt, dan een meer 

 geregeld bestuur, hetwelk genoegzame bescher- 

 ming waarborgt en daardoor de volksvlijt weet 

 te bevorderen. 



Het is intusschen aan den handel, die van de 

 hoofdplaats van oudsher gedreven is geworden, 

 en aan het verkeer, hierdoor met vreemdelingen 

 gehouden, toe te schrijven, dat de ingezetenen 

 dier plaats de overige hunner landgenooten in 



be- 



