( 108 ) 



eilanden van de golf van Tolo handelt , en zich 

 over vele derzelven en bijzonder over de Bon- 

 gaaische eilanden, de opperheerschappij aanma- 

 tigt , zoo dienen deze laatste nogtans , van vroe- 

 gere tijden reeds, als eene onderhoorigheid van 

 het magtigere Ternate aangemerkt te worden. 

 Er bevindt zich dan ook op dezelve een Terna- 

 taansche gezaghebber, die op het voornaamste 

 eiland dezer groep , Bongaai genaamd , deszelfs 

 verblijf houdt. 



Ook over het zuidelijker gelegene eiland 

 Manoei (Waxway) oefent Taboenkoe gezag uit, 

 hoezeer Lakina Koenawie beweert, vroeger steeds 

 onder Laiwoei behoord te hebben. Dit eiland is 

 middelmatig hoog en rijst steil uit de diepte 

 op, zoo dat het niet beter, dan als eene groote 

 vruchtbare rots kan voorgesteld worden , die ner- 

 gens voor schepen , zelfs niet eens voor praauwen , 

 eene ankerplaats aanbiedt. Het eiland met kleine 

 praauwtjes bereikende, is men genoodzaakt, de- 

 zelve dadelijk op het strand te halen. 



Men vindt op het eiland geene riviertjes; 

 desniettegenstaande heeft men er geen gebrek 

 aan drinkwater, daar men hier en daar, in de 

 rotsholen , kommen van zoet water aantreft; 

 terwijl daarenboven op die plaatsen aan het 

 strand, waar de grondsgesteldheid het graven van 

 kleine putjes toelaat, goed drinkwater gevon- 

 den wordt. 



De 



