I 170 ] 



door geenen den minsten onaangenamen reuk 

 kenbaar, daar men veeleer het verderflijke aan- 

 genaam van reuk vindt» 



Een ander bewijs treffen wij in de Nederlan- 

 den aan, alwaar in het jaar 1826 te Groningen- 

 eene Endemische herfstgalkoorts uitbrak , van 

 welke Thomassen a Thüessink als oorzaken 

 aangeeft eene op vochtig weder volgende aan- 

 houdende hitte en de door deze bewerkte uit- 

 dampingen van den kleigrond. (*) 



Dat ook hier Ier plaatse droogte , eene druk- 

 kende lucht en vermeerderde uitdampingen de 

 oorzaken der ziekte waren, bewijst daarenboven 

 het verdwijnen derzelve, met den aanvang van 

 den regentijd en het in de plaats treden van den 

 int er mitter enden tijpus. 



Het is in nieuwere tijden algemeen bekend > 

 dat moerassen en staande wateren minder nadeelig 

 zijn voor de gezondheid, dan diepe, drooge 

 kleivlakten : en wel omdat de eerstgemelde alle 

 uitdampingen opnemen ; terwijl daarentegen droo- 

 ge , diepe vlakten reeds bij eene gewone aarduit- 

 waseming nadeelig zijn , doordien de zwaardere , 

 met deze uitdampingen bezwangerde luchtlaag niet 

 blootgesteld is aan den reinigenden wind , welke 

 op zulke plaatsen slechts op eene te verre hoog- 

 te eene vrije beweging hebben kan. 



(*) Het zelfde geldt ook omtrent de ziekte, welke in Indie 

 gedurende 1824 en 1825 te Muntok, op het eiland Banka, heerschte 

 en onder de aldaar aanwezige Europezen niet minder dan onder de 

 Chinezen en Malijers eene zoo groote slagting aanrigtte ; ook aldaar 

 waren de oorzaken te zoeken vooral in de lang aanhoudende droog- 

 te van het jaar 1824, drukkende warmte en uitwasemingen van 



