PRZYCZYNKI DO ZNAJOMOŚCI GROLUGICZNEJ W. KS. KRAK. D 
drobno-ziarniste, grubo-ziarniste, ze smugami warstwowania lub zu- 
pełnie bezwarstwowe, twarde lub łatwo kruszące sie, wapniste, ilaste 
i t. d. Najczęstsze są kwarcyty, gdzie spojem jest wykrystalizowana 
g 
4 ce", 
PPI 
E 


Ryć. 1. (Objaśnienie przy końcu pracy), 
krzemionka. Bardzo częste są otoczaki lub buły kwarcu mleezno- 
białego lub przeźroczystego. Wreszcie zdarzają się kawałki ciem- 
nego, twardego łupku ilastego, który po uderzeniu wydaje woń bi- 
tumiczną, i większe lub mniejsze bryły jakichś czerwonych zlepień- 
ców z otoczakami skaleni i kwarcu. 
‚Ustawiwszy wymienione skały w porządku malejącym ich eze- 
stości, otrzymamy szereg: kwarce, kwarcyty, granity, skały porfi- 
rowe, gnajsy, piaskowce, inne skały. Składniki żwirów różnią się 
swym kształtem i wielkością. Kwarce i kwareyty tworzą grańce 
wielkości kurzego jaja lub dużej pięści, są zupełnie nieregularne, 
a tylko na krawędziach i narożach mało zaokrąglone. Skały porfi- 
rowe i granity znajdują się w nieregularnych bryłach różnej wiel- 
kości, które tembardziej są okrągłe, im bardziej zwietrzały. Łupki 
krystaliczne występują tylko w dużych (kilka dm w jednym wy- 
miarze), płaskawych bryłach o zupełnie ostrych krawędziach i są 
dziwnie mało zwietrzałe. Wreszcie piaskowce tworzą bryły wielo- 
kątne z wybitną przewagą dwu wymiarów nad 3-cim i są na kra- 
wędziach zaokrąglone. Środkiem wiążącym. ostatniem wypełnieniem 
przestrzeni między dużymi składnikami żwirów jest drobny piasek 
du czarniawo-zielonawy. Wogóle środka wiążącego jest bardzo mało, 
dlatego nawet tam, gdzie jest go stosunkowo więcej, nie wystarcza 
do jakiegoś spojenia luźnych składników. Ił pozostawia po sobie 
na powierzchni składników mniej lub więcej grubą. ezarniawą po- 
wloezke, która powstaje stąd, że w mniej zbitą skałę wniknęły czą- 
steczki iłu (czasem i nieco pirytu) warstewką na 1—2 mm grubą. 
