T2 WIKTOR KUZNIAR 
w systematyce ammonitów taka nie istnieje, ale tez systematyka 
zna tylko okazy cale. W moim pon pojecie takie bylo po- 
trzebne, a nie prowadzilo do wielkich niescislosci. Opisy sa oparte 
tylko na wymiarach tej „wysokości bocznej* i na wymiarach 
i kształcie żeber; wiadomo, że nawet ta ostatnia cecha bez innych 
nie jest niezawodną. 
Nie wspominałem o cechach, których nie mogłem podać do- 
kładnie. 
Wogóle niedoskonałość opisu należy w tym wypadku calko- 
wicie położyć na karb materyału, nie zaś na rachunek nieścisłości 
autora. 
Jeszcze jedno usprawiedliwienie: nie trzymam się zbytnio sy- 
stematyki, bo w danym wypadku chodziło mi tylko o cele straty- 
graficzne, a dla tej jest obojętnem, którą np. z nazw rodzajowych 
nosi dany gatunek — i nie mogłem dać fotografii wszystkich oka- 
zów opisanych; to już z powodów odemnie niezależnych. 
Cephalopoda. 
Rodzaj: Harpoceras Waagen. 
Gatunki, reprezentujące ten rodzaj w naszej faunie, grupują 
się przedewszystkiem w jeden naturalny szereg przejść dokoła ga- 
tunków Harpoceras opalinum i Harpoceras Murchisonae. Sam gatu- 
nek H. opalinum znany jest tylko w kilku egzemplarzach (w zbio- 
rach Komisyi, prof. Uhliga i moich); z przejść do starszych gatun- 
ków jest tylko jedno, do młodszych, t. j. do gatunku H. opalinoides — 
kilka. Natomiast mnóstwo jest form, grupujących się dokoła gatun- 
ków H. opalinoides — H. Murchisonae, a od tego ostatniego do 
H. concavum znowu tylko kilka. Z wymienionemi formami łączę 
jeszcze kilka gatunków, które ku tamtym mają przejścia w mojej 
faunie, razem zatem będą to gatunki: Harpoceras opalinum - pri- 
mordiale, opalinum, opalinoides, Murchisonae, concavum , elegans, 
aalense i H. s 
Druga większa grupa obejmuje także kilka gatunków, a łączy 
się z poprzednią przez przejścia między H. aalense a H. radians. 
Zaliczam tu gatunki: Harpoceras radians, thouarsense, lythense. Osobno 
(u mnie, bo tylko po jednym egzemplarzu) stoją formy: Harpoceras 
costula, klimakomphalum i Harpoceras z grupy bifrons. Harpoceras 
powali dałoby się zresztą złączyć z formami H. opali- 
noides. 
Pomiędzy resztą materyalu jest kilkadziesiąt drobnych ulam- 
ków, nieopisanych tu z powodu stanu zachowania, ale niemniej za- 
sługujących na wzmiankę. Przeważnie o bardzo długich. cieniutkich 
a gęsto obok siebie stojących żebrach, stanowiłyby one przejścia 
