76 WIKTOR KUZNIAR 
Ludwigia Murchisonae Hang, Beiträge str. 690, sq. 
Harpoceras Murchisonae Vacek, Vigilio, str. 74, t. VII, fig. 4—10. 
Ludwigia Murchisonae Steuer, Doggerstudien str. 25 sq. ` 
haja Bo ód 38 em do 12 cm. Najmniejszej średnicy odpowiada 
szerokość pępka 1:4 i 1:00 em (egzemplarz w tym kierunku skró- 
cony); największy egzemplarz ma pępek o wymiarach 22: 1:5 em. 
Wysokość boczna ostatniego skrętu u egzemplarza największego 
wynosi 6 cm. Boki skrętów spadały ku młodszym skrętom albo le- 
ciuchno falisto, albo zupełnie prosto, a ku pępkowi przechodziły bez 
ostrej krawędzi we wązką, skośnie ustawioną płaszczyznę. Są one 
pokryte żebrami, których ilość i kształt ulegają znacznym waha- 
niom. W jednym krańcowym przypadku żebra dzielą się widlasto 
tuż ponad szwem pępkowym, przyczem w miejscu podziału powstaje 
lekki guzek. Od tego miejsca wychylają się żebra lekko ku przo- 
dowi, potem eokolwiek wstecz i znowu ku przodowi. Całe to wy- 
chylenie jest jednak bardzo łagodne, dlatego żebra są mało sierpo- 
wate. W drugim krańcowym przypadku często żebra wychylają się 
ku przodowi aż do połowy wysokości bocznej skrętu, tworzą tu 
guzek i dzielą się widlasto, a potem zawracają regularnym łukiem 
kolistym ku tyłowi i znowu ku przodowi. W obu przypadkach łuk 
żeber niewiele odchyla się od kierunku odnośnego promienia wo- 
dzącego. Przy średnicy jakich 4—5 em zaczynają żebra stawać się 
coraz bardziej płaskiemi i zacierają się wszędzie ostre krawędzie, 
dlatego żebra i rowki pomiędzy niemi wyglądają jak lekkie fale, 
które rozpływają się coraz bardziej ze wzrastającą średnicą. Na naj- 
większym egzemplarzu — i tylko na nim jedynym — dochowały 
się nędzne linie lobowe; jeżeli ostatnią z nich można uważać za 
granicę komór powietrznych i komory mieszkalnej, to ta obejmo- 
wałaby więcej niż 5/, skrętu (jest niezupełnie zachowaną!) Na tej 
właśnie części widać, że żebra zaledwie tylko się zaznaczają i są 
prawdopodobnie zupełnie pojedyncze — przynajmniej na tym ka- 
wałku, który mam przed sobą. Kiedy rozpoczyna się powstawanie 
listewki brzusznej — nie wiem. Przy średnicy 65 em wynosiła 
może lb em, przy średnicy 12 em jakieś 2 mm wysokości. O linii 
lobowej tego jedynego kawałka mogę tylko powiedzieć, że zaznacza 
się wprawdzie w ogólnych zarysach, jednakże w szezegółach nie- 
podobna się dokładnie zoryentować, wskutek czego nie może służyć 
jako cecha pewna przy określaniu. Sądząc tylko z kształtu żeber 
i stosunkowych wymiarów — różnią się moje okazy bardzo nie- 
znacznie od rysunków w cytowanych wyżej pracach Quenstedta 
i Vaceka i doskonale mieszczą się w ich grupie. Do porównania 
służył mi także jeden okaz in natura z Wirtembergii — i tu jest 
znaczne, zupełnie wystarczające podobieństwo. 
