78 WIKTOR KUŹNIAR 
na stronie brzusznej. Od małej listewki brzusznej, wzdłuż której po 
obu stronach ciągnie się wązka płaszczyzna, rozpoczynają się wyraziste 
żebra bardzo silnie łukowate, koło środka wysokości bocznej giną 
jednak, przechodząc ku pępkowi w lekko zaznaczone kreski. Łu- 
kowatość żeber jest tak silna, że przedłużenie kreseczki na zewnątrz 
trafia zewnętrzny koniec czwartego żebra poprzedzającego, albo na- 
wet cokolwiek wychodzi przed nie. Z wiekiem łukowatość Pero 
rdzo 
Harpoceras aalense Zieten. 
Ryc. 8. 
Ammonites aalensis Quenstedt, Cephalopoden, str. 114, t. VII, fig. 7. 
Harpoceras aalense Vacek, Vigilio, str. 76, t. VII, fig. 11- -15. 
Grammoceras aalense Haug, Beitráge, str. 667. 
Kilkanaście okazów, zaliczonych do tego gatunku, niewiele 
różni się między sobą wielkością. Największy ma wymiary: średnicy 
4 em, pępka 1:2—1:3 cm, wysokości bocznej ostatniego skrętu + 
15 cm i ten najbardziej różni się od okazów, opisanych przez Va- 
ceka i odrysowanych na fig. 11 i 12. Jest on jednak moeno zgnie- 
ciony, dlatego podane wymiary pewno będą trochę odbiegały od 
pierwotnych. Rzeczywiste wymiary mogły zaś być tylko bliższe 
tym, jakie Vacek podaje (1. c.); dlatego, choć i żebra nie są ściśle 
takie same u żadnego z powyżej wymienionych dwu okazów Va- 
ceka, a tylko są czemś pośredniem, — nie waham się okaz ten za- 
liczyć do tego gatunku. Muszę też podnieść, że istnieje pewne po- 
dobieństwo jego do odbitego u Quenstedta (Jura, t. 40, fig. 14) 
okazu Am. radians, że zatem byłby to okaz przejściowy między tym 
ammonitem a H. aalense, bliższy jednak temu ostatniemu. 
Wszystkie inne okazy moje mają wymiary mniejsze: średnica 
wynosi przeciętnie jakieś 2:5 cm, szerokość pępka 7—8 mm. a wy- 
sokość boczna 10—11 mm. W tem stadyum skręty obejmują się 
bardziej, niż u okazów starszych. Na jednym wklęsłym odcisku 
widać, że skręty były dość wydęte, a spadały zrazu łagodnie, po- 
tem stromo ku pępkowi. Boki pokryte są silnemi, bardzo wyrazi- 
stemi żebrami, które w pewnym wieku dzielą się mniej więcej 
w pierwszej trzeciej wysokości bocznej widlasto, wyglądające jak 
litera V, przyczem w miejscu podziału podnosi się mały guzeczek. 
Potem dichotomia staje się rzadszą, mniej regularną i dochodzi do. 
samej krawedzi dolnej skretu. Krzywizna wszystkich żeber jest ła- 
godna i jednostajna: przedłużenie kierunku części bliższej pępka ` 
