GLACYALNE ZJAWISKA WZDŁUŻ KARPAT 13 
kiego prawdopodobieństwa języki lodu w każdej z dolin natrafiały 
na odmienne warunki rozprzestrzeniania się, a stąd też i górna gra- 
niea północnego materyału okazuje zmienność, której nie można 
ująć w jakieś prawidło. 
akie pojmowanie rozprzestrzeniania się języków lodowych 
i ich najdalszych śladów wyjaśnia zagadkę, dlaczego szeroki stru- 
mień lodu w dolinie Odry nie zdołał przekroczyć Bramy Moraw- 
skiej. Jakkolwiek dział wód nie tworzył tutaj znaczniejszej prze- 
szkody orograficznej. zawsze jednak jego stok przedstawiał większy 
_ opór do pokonania, aniżeli spadek bocznych dolin Odry 1). Dlatego 
też napływ lodów w dolinę Odry. zamiast wdzierać się na nizki 
dział wód, wybrał wygodniejszą drogę w bocznych dolinach. Jedna 
z takich bocznych wypustek strumienia lodu w dolinie Odry do- 
tarła doliną małego potoku aż do Heinzendorfu. gdzie Camerlander ?) 
znalazł północny materyał w odległości około 5 km od Bramy 
Morawskiej. 
4. Rozszerzanie się lodów na stokach głównych dolin karpackich. 
Języki lodu, wkraczające w głąb karpackich dolin, trzymały 
się głównie dna dolin. a rzadko rozszerzały się także na stokach 
większymi płatami. Ślady rozszerzania się lodów na stoku doliny 
w takich rozmiarach, jak na lewym stoku doliny Sanu *). znacho- 
dzimy na prawem zboczu doliny Dunajca w Zgłobicach i w Błoniu. 
Zwiry, które koło Zgłobie i Błonia pokrywają młodszy miocen, 
a które Dr. Grzybowski niesłusznie azal stare Zwirowiska 
Dunajca 4), są w rzeczywistości typowymi żwirami mieszanymi gla- 
cyalnego pochodzenia. Ich skład i ustrój widać najlepiej w małej 
odkrvwee, którą Dr. Grzybowski dokładnie wskazał. Głównym 
składnikiem mieszanego żwiru są otoczaki skał karpackich, wśród 
których tatrzańskie granity mają liczebną przewagę nad fliszowymi 
utworami. Karpaeki materyał jest doskonale przez wodę bieżącą 
otoczony i pochodzi z preglacyalnych żwirów Dunajca, porwanych 
przez lody i zmieszanych z denną morena. Udział północnego ma- 
teryału jest stosunkowo znaczny. Okruchy krystalicznych skał skan- 
dynawskiego pochodzenia, wśród których znaleźć można typy. bar- 
KORY os e 
1) Jeżeli petrograficzny charakter podłoża ma ujemny wpływ na rozprze- 
strzenianie się lodów (p. str. 16 i 17). to nie bez znaczenia jest także fakt, że doline 
Odry wyścielają mało zwięzłe utwory mioceńskie. z których stłada się również 
sam dział wód. 
2 e 
Camerlander, Geol. Aufnahmen in den mühr.-schles. Sudeten. Jahrb. 
k. k. geol, Reichsanst., t. 40, str. 213 i n. 
3) Łoziński, Quartárstudien, str. 394 i 395. 
t) Atlas geol. Gal.. zesz. 14, str. 13. 
