GLACYALNE ZJAWISKA WZDLUZ KARPAT 21 
krytycznie do najpoważniejszych podręczników 1). Przesadzone wy- 
niki obliczeń Tutkowskiego pochodzą stąd, że w „jego rachunku 
wzór A podaje ilość ciepła w dużych kaloryach, zaś wzór B w gra- 
mowych kaloryach 2 Zamiást tedy A — B, jak Tutkowski przyj- 
muje, powinno być A = 445,4. Wskutek tego błędu wyniki obliczeń 
Tutkowskiego są 1000 razy. ear E a wzór dla grubosci lodu 
dziennie topniejącego powinien wyglądać h= 4554 metrów. jeżeli, 
jak Tutkowski, podstawia sie zamiast k spólezynniki Wienera w for- 
mie, jaka zwykle podają rosyjskie podręczniki 3), t. j. przeliczone dla 
W = 1000. Gdy natomiast będziemy aw wartości dla k 
z oryginalnych tablie Wienera 4), obliczonych dla W = 1, w takim 
razie powinno być h = Sek metrów. Wzór ten podaje, jak gruba 
warstwa lodu mogłaby dziennie stopnieć, gdyb aloe ilość 
ciepła, dostarezanego przez słońce, została zużytą wyłącznie na sto- 
pienie lodu. Przyjmując zaś zgodnie z Ekholmem, że promieniowa- 
nie słoneczne, pochłaniane przez powierzchnię ziemi, wynosi średnio 
4 stałej słonecznej (według Langleya) 5), otrzymamy has 94 metrów. 
Stąd wynikają zamiast liczb Tutko wskiego następujące wartości 
dla h, t. j. dla grubości dziennie topniejącego lodu. 
20. marca 21. czerwca 21. grudnia 
10*.N szer. 21 em 71 em 0:0 em 
609 N szer. 3:1 em 69 em 03 em 
509 N szer. 40 cm 69 em "¿18m 
Skoro obliezenia Tutkowskiego okazaly sie tak ogromnie prze- 
sadzonemi, to i wysnuty z nich wniosek, ze brzeg pokrywy lodowej 
odbywał oseyllacye ze zmianą pór roku 6), nie ma najmniejszego 
i 1) Lethaea geognostica. Cz. III, t. 2 (I), str. 46. Geinitz, Die Eiszeit, 
str. 11. 
2) Loc. cit, str. 153 i 154. 
3) Np. por. Masakistow, Fizicz. Bee T 2. wyd. 1906 T. 2 i. 
+ Better: f. Mat und Physik, t. 22, 1877, str. 346 i 347. Staten 
der oesterr. Ges a M senden t 1i 1879, eg 118 i 119. 
, hol , Ueber Emission und Absor tion der Würme. Meteor. Zeitschr. 
t. 19, 1902, str CR e E Ze pow iersehnia ziemi Po 1/, ilości cie- 
1 kad. d. 
Math.-nat. KL, t. 116, II a, str. 579). Oceniajae wyniki tych pomiarów z pun- 
ktu widzenia 2 part zo którego zdaniem atmosfera jest w wysokim 
stopniu e zna że powierzchnia ziemi w czasie pomiarów od- 
dawa ge? magie aa dokładnie 2/, promieniowania słon 
sts cit., str. 155. — Wil Leda liezby, jakie Totkowski aa dla gru- 
bości wech nej pokrywy lodowej w wyższych szerokościach geografieznych, po- 
legają na błędner UPE n. p cala pokrywa lodowa, od środka aż do "E 
posiadała: bardzo ów, ale stałe nachylenie powierzchni. Tymczasem nowsze ba- 
dania każą przyjąć nachylenie powierzchni lodów większe wprawdzie, ale ograni- 
czone tylko do brzeżnego pasu. Co do grubości dyluwialnyeh lodów na niżu nie- 
