GLACYALNE ZJAWISKA WZDLUZ KARPAT 25 
dolin ać zy musiało także spowodować pewne zmniejszenie 
się chyż 
Cho iiio nawet wypadło wyniki obliezenia chyżości języków 
lodu znacznie zredukować, zawsze jedna rozprzestrzenienie się pół- 
nocnych lodów w przeżnych Karpatach odbyło się w bardzo krót- 
kim czasie. U najdalszych granie erratycznego inaierynła w kar- 
packich dolinach ezoła języków lodu dłużej się nie zatrzymały, 
gdyż nie pozostały po nich żadne morfologiczne ślady jakby krań- 
cowe moreny, usypane z glacyalnego materyału. Miejsca, gdzie zna- 
chodziły się czoła języków lodu w karpackich dolinach podczas 
największego rozprzestrzenienia, nie zaznaczają się nawet najdro- 
bniejszym szezególem morfologicznym i można je w przybliżeniu 
wyznaczyć jedynie na podstawie rozmieszczenia północnego ma- 
teryaiu 
Co trwalo Aria dłużej, ezy rozszerzanie się, czy też zni- 
kanie lodów — zdan a są podzielone. Jedni przypuszczają, że ustą- 
pienie lodów w rep z rozszerzeniem sig wymagalo krótszego 
czasu '). Słuszniejszym jednak wydaje mi się pogląd, że topnienie 
i znikanie trwało dłużej od rozszerzania się pokrywy lodowej ?). 
Zgodnie z tem przypuścić można, że ustąpienie półnoenych lodów 
z karpackich dolin odbyło się w stosunkowo dłuższym czasie, niż 
wkroczenie. Przy topnieniu języki lodu musiały się pokryć ochronną 
warstwą okruchów skalnych i po części jako martwy lód oparły 
się dłużej zupelnemu stopieniu?) w miejscach, gdzie nie przeszka- 
zały temu wody, płynące z wnętrza Karpat. Ws utek stopnienia osta- 
tnich partyi martwego lodu powierzchnia mieszanych żwirów stała 
się nierówną i pows tały na niej małe zagłębienia, w których osadził 
się ił dyluwialny 4). Chociaż martwy lód mógł dłużej się zachować, 
zawsze jednak czas, jaki upłynął od wkroczenia północnych lodów 
w obszar karpacki aż do zupełnego zniknięcia był bardzo krótki. 
ogromnem skurczeniu się lodowców w otoczeniu Lodowcowej 
Zatoki (Glacier Bay) w Alaszce od końca XVIII wieku5) mam 
najwymowniejszy dowód, jak wielkie zmiany mogą zajść wskutek 
cofnięcia się lodów w ciągu jednego zaledwie stulecia! 
opr zedzające obliezenia najlepiej okazały, że koniecznym wa- 
runkiem istnienia długich a cienkich języków lodu wewnątrz kar- 
packich dolin była znaczna chyżość, a zatem obfity napływ lodów 
1) Por. Holst, Hat es in Schweden mehr als eine Eiszeit gegeben? Berlin 
1899, str. Sn 
2D ke, loe cit., str. 10 i 11. Tutkowski, loc. cit., str. 157. 
" Brak jakichkolwiek śladów działania obfitych” ke pochodzacych z 
pnienia lodów, jest nietvlko dalszym dowodem małej grubości „ka piję lodu, eg 
éier Goler, że ich topnienie odbywało się stosunkowo pow 
Ob. Łoziński, Quartárstudien, str. 
5 Babaan Alaska Expedition, t. A str. 17 i 103. 
