28 WALERY ŁOZIŃSKI 
rdzawej, gliniasto-piasczystej, niekiedy przesiąkniętej martwicą wa- 
pienną '). Wzajemny stosunek cząstek gliniastych i piasczystych 
nie jest stały; częściej przeważa piasczysty materyał i dlatego też 
mieszane żwiry są zazwyczaj utworem przenikliwym dla wody. 
zie lód posuwał się po ilastych utworach. jak np. na dolnooligo- 
ceńskich łupkach w Kruhelu Małym koło Przemyśla, albo na kar- 
bońskich iłach koło Waldenburga, najniższa część mieszanych żwi- 
rów znachodzi się wśród ciemnej, ilastej masy i wtedy brak ostrej 
granicy między dyluwium a starszem podłożem. 
Mieszane żwiry składają się z okruchów skał trojakiego po- 
chodzenia. i 
1. Północny materyal występuje w kawałkach rozmaitej 
wielkości, od drobnych ziarn aż do dużych głazów erratyeznych. —— 
Okruchy skał półnoenego pochodzenia są zazwyczaj mało obrobione, 
nieregularne i tylko na krawędziach mniej lub więcej zaokrąglone. 
Dokładniejsze zaokrąglenie widać tylko u tych okruchów, które 
znaehodza się wśród mieszanego żwiru, silnie przerobionego przez 
bieżącą wodę, albo też u erratyeznych głazów, które stereza na po- 
wierzchni żwiru i od dawna ulegają wietrzeniu. Najczęstszym mate- 
ryalem pólnocnym są skały krystaliczne, a mianowicie granity, 
porfiry i gnajsy skandynawskiego pochodzenia. Obok nich często 
pojawiaja sie skandynawskie kwareyty i krzemienie z baltyckiej 
zredy. 
2. Swojski materyał pojawia się w kanciastych lub tylko 
na krawędziach zaokrąglonych okruchach najrozmaitszych utworów 
fliszowych z najbliższej okolicy. Że okruchy swojskich skal roz- 
miarami nie dorównywają skandynawskim głazom, przyczyna tego 
jest jasna. Materyał skandynawski, dochodzący znacznych rozmia- 
rów w głazach erratycznych, które przetrwały daleką drogę, pocho- 
dzi z okolie, gdzie lody intenzywnie niszczyły swe podłoże i mogły 
odrywać nawet większe bryły. W brzeżnej zaś strefie posuwające 
się lody nie działały na skalne podłoże, a okruchy miejscowyc 
skał dostawały się do dennej moreny z pokruszonych produktów 
zwietrzenia ?). 
nach dem Hóhepunkte der letzten Eiszeit. Centralbl. f. Mineral, 1904. str. 269 
i ns. Die Wandlungen des Klimas. Zeitschr. f. Naturwiss., t. 77, 1904, str. 44 i ns. 
s jest utworem tak jednolitym, Ze musial po- 
i 
oziński, Min markwiirdiges Vorkommen von Konglomerat in Zura- 
wica, Verhandl. k. k. geol. Reichsanst.. 1907. str. 45. 
Ze w mieszanych żwirach doliny Sanu okruchy miejscowych skał nie 
dochodzą wielkości skandynawskich głazów, tłómaczyłem po części brakiem grub- 
szych kompleksów twardych skał wśród tamtejszego fliszu (Quartürstudien, str. 385). 
Później jednak przekonałem sie, że petrograficzny charakter podłoża nie ma wpływu 
na wielkość okruchów miejscowych skał, które nawet w obrębie ciężkowickiego 
piaskowca są mniejsze od skandynawskich głazów. 
