46 WALERY ŁOZIŃSKI 
z fluwioglacyalnych utworów !). Poza tym kopcem zresztą w AE 
Altwasser i Waldenburga mieszane dyluwium nie tworzy żadnye 
wypukłości, ani też nie okazuje tak wybitnie fluwioglacyalnego wy- 
kształcenia. W licznych odkrywkach odsłania się mieszane dylu- 
wium w grubości najczęściej 1—5 m?) i odznacza się wielką obfi- 
tością grubszego materyału, ułożonego wśród masy gliniastej lub 
piasczystej 3. Piasezyste wykształcenie pochodzi najprawdopo o: 
é 
jakościowo różni się mieszane dyluwium u brzegu Sudetów 
znacznie większym, często nawet przeważającym udziałem pólno- 
cnego materyalu. Tutaj zatem obfitość grubszego materyalu nie może 
pochodzić z preglacyalnych żwirowisk rzecznych, ale jest wynikiem 
tego, że u podnóża Sudetów lody posuwały się po fluwioglacyalnych 
utworach (p. str. 44 i 45). Te zaś powstały przy bardzo znacznem 
współdziałaniu bieżącej wody i dzięki temu zawierają wielki procent 
rubszego materyału. Przytem, jak mi Dr. Wysogórski zwracał 
uwagę i sam miałem sposobność się przekonać, w fluwioglacyalnyeh 
utworach okruchy skał są ku górze coraz obfitsze i coraz większego 
kalibru. Jeżeli tedy północne lody, przybliżające się do brzegu Su- 
detów, sunęły się po powierzchni fluwioglacyalnych utworów, to 
przytem mogły zabierać dużo grubszego materyału do dennej mo- 
reny, którą następnie osadziły wewnątrz sudeckich dolin. 
achcwanie się wód, płynących z Sudetów, wobec wkroczenia 
Lame cg lodów w doliny było odmienne, aniżeli w zachodnio- 
galicyjskich Karpatach. Niektóre szczegóły wskazują, że odpływ 
wód. przynajmniej w części, znalazł drogę pod lodami. Tak np. 
kopiec (Sandberg) w Altwasser powstał według wszelkiego praw- 
dopodobieństwa — podobnie, jak kopce (kames) wogóle — wskutek 
fiuwioglacyalnej akkumulacyi u wejścia jakiegoś tunelu, ciągnącego 
się pod lodami. Z drugiej strony nie brak także oznak zatamowa- 
nia odpływu wód przez lody. Występowanie cienko warstwowa- 
1) Pod względem morfologicznym „Sandberg* w Altwasser najlepiej zga- 
dzałby się z t. zw. ,drumlinoidami*, które Hubbard niedawno opisał. Por. G. D. 
Hubbard, Drumlinoids of the Catatonk Folio. Bull. of the Amer. Geogr. Soc., 
t 38, 1906, str. 355 i ns. Jednakowoż te drumlinoidy oprócz jednego tylko wy- 
jątku są zbudowane z nieuwarstwowanych glacyalnych utworów. 
Dokładny wykaz grubości mieszanego dyluwiam w najważniejszych od- 
krywkach zestawił Dathe, Geol. Beschreibung der Umgebung von Salzbrunn. 
Abhandl. kgl. Preuss. geol. Landesanst., N. F, Heft 13, str. 153 i ns. 
3) „Geschiebelehm* względnie ,Geschiebesand* na mapie Dathego. Por. 
Dathe, Geol. Karte der Umgebung von Salzbrunn. Abhandi. kgl. Preuss. geol. 
Landesanst., N. F. Heft 13. 
