GLACYALNE ZJAWISKA WZDLUZ KARPAT 47 
nego ilu pod mieszanem dyluwium w dolinie górnego Bobra (Bober) 
przemawia za tem, ze pólnocne lody, zanim rozszerzyly sig w do- 
linie, zatamowaly odpływ wód!) W ostatnich czasach E. G. Frie- 
drieh starał sig wykazać istnienie dwóch jeziór, zatamowanych przez 
północne lody, w dorzeczu Śląskiej Nisy ?). Czy w okolicy Kamieńca 
(Kamenz), gdzie Nisa opuszeza Sudety, rzeczywiście powstało dylu- 
malas jezioro zatamowane, jest wobec poważnych zarzutów Leppli *) 
jeszcze kwestyą otwartą. Natomiast o wiele prawdopodobniejszem 
wydaje mi się zatamowanie najniższej części biegu Ścinawy (Steine). 
Przemawia za tem przedewszystkiem w stępowanie dyluwial- 
nego iłu między Scinawa Dolną (Niedersteine) a Miltowem (Mohlten) 
w odkrywkach, opisanych przez Dathego 4). Dziś ił ten najlepiej wi- 
dać w Ścinawie Dolnej 5), gdzie odsłonięto go do głębokości przeszła 
2 m. Jest on barwy szarej z rdzawymi nalotami i miejscami cienko 
warstwowany; pod względem petrograficznym przypomina wpraw- 
dzie zupełnie dyluwialny ił, który pojawia się na mieszanych żwi- 
rach w karpackich dolinach (np. w dolinie Sanu), ale różni się 
większą miąższością i nie leży na mieszanem dyluwium. Dyluwialny 
il koło Ścinawy Dolnej osadził się bez wątpienia w stojącej wo- 
dzie, prawdopodobnie w jeziorze, które powstało wskutek zatamo- 
wania Scinawy przez wkroczenie północnych lodów w ujście jej 
doliny. Czy glina z rzadkimi otoczakami sudeckich skał, która po- 
krywa ił cienką warstewką, jest w istocie — jak Dathe sądził — 
lodowcową gliną, nie mogę potwierdzić, gdyż nie znalazłem w niej 
półnoenego materyału. Glina ta może być także Leg cor: diri utworem. 
Powstanie wysokiej terasy żwirowej można najlepiej wytłó- 
maczyć w związku z zatamowaniem doliny Seinawy przez półno- 
ene lody. Szerokie dno doliny Ścinawy pokrywa bardzo nizka te- 
rasa aluwialna, a ponad nią wznosi się stroma krawędź terasy żwi- 
rowej. Kilka dołów, w których wydobywają piasek w Ścinawie 
Średniej (Mittelsteine) i Dolnej, doskonale okazuje budowę żwirowej 
terasy na lewym brzegu, tutaj na przeszło 15 m wysokiej. „Najniż- 
szą jej część tworzy zielonawo-szary piasek lub drobny żwir o nie- 
równej powierzchni, wyższa zaś część składa się z rzecznych żwi- 
rów dużego kalibru, ułożonych wśród piasku, których grubość wy- 
nosi 8—12 m. Materyał górnej części terasy pochodzi niemal wy- 
——— 
1) Por, Schottky, uoc a "d Kenntniss der wipes des Hirsch- 
berger Thales, Diss, Breslau 1885, 31 i ns. Partsch, Die naro wj 
des dert Mi "psa z. ab Landes- und Volkskunde, t. 8, str. 
E. G. edrich, Die glazialen Stauseen des Steine- - und e hme 
r igi 
Zeitschr. 5 deutseh . geol. Ges , Mo Że daa r. pe 111— 
t) Dathe, Zur Ke emtsise des es in der Grafschaft Glatz (I). Jahrb, 
kgl. Preuss, geol. pri resa für 1899, str. 10—12 i tabl. XVII. 
5) Kolo t. zw. ,Feldschenke* 
