BYDŁO ROGATE W POLSCE 5 
ku Tatrom, rasa ta drobnieje i eo do kształtów staje się podobną 
rasie Ś-to- -Krzyzkiej“. Nadto podlug Chlapowskiego ,Delegaeya 
wynurzyla zdanie, że rasa ta nadwiślańska, której odmiany roz- 
chodzą się po dolinach Swidru, Rostrzynia, Liwea, na wielkie po- 
szanowanie i mr zasługuje“. A zatem, tak jak wśród Psy 
krajowego galicyjskiego Malsburg 'ddróżnia „żóławskie* 
od „nadwisłońskiego! d wyodrebnionego przez Barańskiego, ta 
też 1 w Królestwie Polskiem, w epoce około 1860 roku odróżniano 
te dwa szezepy: bydłem „żóławskiem* lub „gdańskiem* nazywano 
tylko bydło żyjące w żuławach Wisły. zaś nadwiślańskiem — by- 
dło również nizinnego typu, „do żuławskiego nieco podobne“, lecz 
zamieszkałe na Powiślu, między Wilńszańwą * a granicą pruską. z ró- 
żnemi odmianami, żyjącemi w dolinach rzek Świdra (dopływ prawy 
Wisły, płynący w pobliżu granicy gubernii e i warszaw- 
skiej), Liwca (lewy dopływ Bugu, w gub. siedleckiej) i t. d. O po- 
chodzeniu bydła żuławskiego i nadwiślańskiego oraz o ich stosunku 
do czerwonego bydła polskiego. które spotyka się nietylko w Ga- 
lievi, ale także w Królestwie Polskiem, pisał Jan Ostromęcki. 
Bydło krajowe w Królestwie Polskiem dzieli Ostromecki!) na 
dwie grupy: 1) czerwone polskie = polskie bydło jednomaściste = 
polskie bydło typu brachyceros i 2) bydło typu weg Bydlo 
typu brachyceros jest tubyleze, przedlechickie. O bydle zas typu 
primigenius nie można twierdzić stanowczo, by było czysto rodzi- 
mego pochodzenia. Bydło to. pisze Ostromęcki, „nazywa się żu- 
ławskiem, białogrzbietem, czasami nadwiślańskiem, powidlaliakiem, 
nadświdrzańskie em, nadbużańskiem i wogóle bardzo rozmaicie i jak 
kto chee sg, a potem dodaje: „Czy bydło żuławskie powiślańskie 
1) Gazeta rolnicza irit Nr. 32 i 34. 
2 Nitkowski w pracy „Rzecz o be pe ze stanowiska hodowlanego 
ekonomicznego (Gazeta Ranów: 1906 Nr. 16, 17 i 28) odróżnia bydło ż h żuław- 
akie od białogrzbietów. ika to z saisis jego s ów: „nie radzę nikomu 
ski odróżnia pios its Ag CUR Ue: i Podobnież pp. Stefan 
Matecki i Jedr Pio ukończeni słuchacze Akademii rolniczej 
w Dublanach, Vide > r. 1902 4 Z EEN Delegacyi hodowlanej Sekeyi „Rolnej 
w Warszawie badali bydło włościańskie w gubernii łomżyńskiej (w powiatach : 
owskim, os 
ov 
uznali za typowo krajowe, odró óżniają wśród bydła „na Kurpiach*, w puszcz 
ostrołęckiej, E DEN weed rogatego: a) bydło czerwone, b) biakan czarne 
i ezerwo u ta 
nadbu w i '8 m 
dyów v kaliarśii loniyieki odezytal Pi f VET na Sg dech Sekcyi Kolnej 
(Gazeta Rolnicza, 1905 Nr. 50). Ogólny. silni o tych studyach ogłosił Cha- 
niewski w artykule „Ze pene hodowlanych. Nasza ankieta*. (Gazeta Rolnicz 
1905 Nr. 10). Wreszcie krótki opis pie wyróżnionych w puszczy oktłóżąckiej 
