BYDŁO ROGATE W POLSCE 1 
O bydle nadwiślańskiem, wzgl. o „nadwiślańskich bialogrzbie- 
"tach* pisał także zmarły w kwietniu 1907 r. Aleksander Nit- 
kowski!) Wśród byd dła krajowego w Królestwie Polskiem wyró- 
Znia on typ SO E wytworzony pod wplywem klimatu i zyznych 
pastwisk. W artykule p.t. „W sprawie hodowli bydła“ (1903 Nr. 29) 
pisze on: ,Legi?) Buga, Narwi, a szczególnie Wisły, która bogatą 
madą użyźnia lewe swe wybrzeże, wytworzyły wraz z klimatem 
odrębny typ bydła“, w artykule zaś p. t. „Zwrot w hodowli“ (1904 
Nr. 5): „U nas nizinna rasa na legach isły, Buga i Narwi istnieje, 
co prawda nie ujęta w kulturne karby, lecz posiadająca pożądane 
przymioty i w pewnej części jednolity. ustalony typ. oraz siłę po- 
tężną przelewania krwi*. Bydło krajowe, żyjące na bos Wisly, 
jest wogóle dobre, a — jak podaje Nitkowski (1903 Nr. 30) — 
„na łęgach Wisły mają koloniści krowy z wagą Aaaa do 
1400 ft, a żaden buhaj kulturnej zagranicznej rasy tam nie dzia- 
łał“. Nitkowski prowadzil sam hodowle bydla fa dwillatéioso 
w Powsinie, położonym w dolinie nadwiślańskiej. O wartości użyt- 
x tego bydła pisał Nitkowski w artykule „O zwrocie w ho- 
dowli* w r. 1904 (Nr. 20): „Dziś nadwiślańskie krowy przynoszą 
w wielu gospodarstwach położonych pod Warszawą więcej do- 
chodu netto, niżeli holendry w stosunku do wyłożonego ka- 
pitału i skonsumowanej paszy, tembardziej, jeżeli należycie 
się dziedziczą, a więe jako okazy użytkowe zajmują pierwszorzędne 
stanowisko“. W dalszym ciągu tego samego artykułu (1904 Nr. 30) 
«przytacza autor wyniki porównawczych prób, podjętych w Powsinie 
w celu określenia wartości użytkowej nadwiślańskich białogrzbietów 
w stosunku do Holendrów. W próbach tych Holendry nie prze- 
ch tang Th pod względem wydajności ded jako geg 
Eas Ee w tymże roku p. t.: 5% eck enden? 
(1904, Nr. 23), muje sie Nitkowski sprawą czystości krwi 
nadwiślańskich un tta m 3) i siłą przekazywania cech tego by- 
dła na potomstwo. Przytoczywszy przykłady wielkiej stałości w dzie- 
dziezeniu, Nitko wski streszcza swój pogląd w słowach: „Biało- 
grzbiety więc nietylko sq bydłem czystej krwi, lecz uporczywie 
1) Ge rolnicza 1903 Nr. 29 i 30; 1904 Nr. 5 i 6; 1904 Nr. 20 i 30; 
1904 mr E 
> Lon i3 Ars d MS ENIM ,luzycami* 
ele . Gazeta Rolni 
„białogrzkietach ax dod iki a Et cho wspomina Chaniewski (Gazeta 
Pone 1905 Nr. 10). 
(Nitkowski, Rzecz o im- 
