BYDLO ROGATE W POLSCE 9 
Obecnie, zdaniem Ostromęckiego, „właściwe krowy żuławskie 
i białogrzbiety przedstawiają podatny materyał mleczny“, a do- 
piero „dluga selekce cya, prowadzona w hodowli bydła żuławskiego 
(we względnej czystości), pozwoliłaby na tak pochlebny sąd, jaki 
o nich już dziś p. Nitkowski wydaje*. 
Sprawą pochodzenia mat Don? szczepów bydła w Królestwie 
Polskiem zajmował się wiele Stefan Moszyński p 
jac szczegółowych badań bydła z różnych okolie kraju. a wywody 
swoje uzasadniając tylko ogólnemi spostrzeżeniami nad jego wła- 
ściwościami, po części także doświadczeniem, nabytem we własnem 
gospodarstwie, oraz koncepeyami, utworzonemi na zasadzie wiado- 
mości z literatury hodowlanej (zwłaszcza opierając się na pracach 
Kalteneggera) buduje Moszyński śmiałe hipotezy, a z nich 
drogą dedukeyi dochodzi do niemniej śmiałych wniosków, o któ- 
sam pisze, że „dla niego samego jeszcze nie są pewne“ !). 
stycznych lub nieumotywowanych dostatecznie, — to jednak ze 
względu na to, że cechuje je dążenie do syntezy, że autor usiłuje 
stworzyć systematykę krajowego bydła, wywcdząc ją z punktów 
widzenia ogólnych, zasługują one na uw zględnieni ie. 
zdać sobie sprawę z poglądu Moszyńskiego na bydło 
żuławskie oraz nadwiślańskie i inne białogrzbiety, wypada przed- 
wić w streszczeniu jego zapatrywania na pochodzenie naszego 
bydła krajowego wogóle. Według Moszyúskiego?), we wspó 
czesnem rodzimem bydle polskiem tkwią pierwiastki różnych ras 
pierwotnych. Jest ono aglomeratem, powstałym ze skrzyżowania 
różnych ras, które z różnych pierwotnych swoich kolebek w różnych 
epokach do Polski przybyly, towarzyszae róznym szezepom ludzkim, 
z których się złożyła ludność polska. 
Najdawniejszą rasą pierwotną jest brachyceros, bydło w Euro- 
pie autochtoniczne; nows zego pochodzenia jest by o primigenius, 
które przywedrowalo ze stepów centralnego plaskowzgórza Azyi i na 
północy wytworzyło odmianę białą; najpóźniejszem jest bydło typu 
frontosus (oraz pokrewne mu brachycephalus) — pochodzenia połu- 
dniowego, indyjskiego wzgl. aryjskiego *). 
Typ brachycephalus jest, zdaniem Moszyńskiego, „zasadni- 
ezo ten sam, co typ /ronłosus*. Moszyński odmawia mu prawa 
do równorzędnej samodzielności obok trzech innych typów 
Bydło, które Ostromecki łączy w jednę grupę „polskiego 
1) Gazeta Rolnicza 1904, Nr. 42. W tymże artykule Mosspinkt sam za- 
Ss, ze nune swoje „spostrzeżenia i badania za niedość wyczerpujące 
szyński. Kilka uwag o usz a DOBE ac? bydła ER 
na coat papaja na siet Gazeta rolnicza 
3) Kaltenegger 0 bydłu br erm A i pochodzenie południowe 
(iberyjskie, za afrykańskie 
