BYDLO ROGATE W POLSCE 13 
loby niemożliw wietleniu tego eng streszezone po- 
wyżej m Morera na pochodzenie różnych odmian 
ła. 
ori pochodzenia rozmaityeh szezepów bydla domowego od 
form dzikich Moszyński w tym artykule zajmuje się dosyć po- 
bieżnie. Wprawdzie w jednem miejseu zaznacza, że e Api 
primigenius od dzikiego wë jest bardzo wątpliwem, w innem je- 
dnak miejscu pisze. “ie” „nie możemy oprzeć sie Ay ptis caen 
o pochodzeniu typów riada i brachyceros od różnych pierwo- 
tnych gatunków dzikich“ i nawet podeje myśl „pochodzenia pier- 
wotnego pewnych ras bydła (u nas brachyceros) od antylop (tak. 
innych kr od tura*. 
o brachyceros, tubyleze w Europie, wybitnie mleczne, za- 
pewne odpowiadało potrzebom pierwotnej ludności Europy. która 
nie uprawiała roli i nie prowadziła wojen. Ludność ta prawdopo- 
dobnie nie mogła opanować tura, który żył wówczas w stanie dzi- 
kim i niekiedy może parzył się ze swojskiemi antylopami. Ze ste- 
pów Azyi przybywa później tur, zapewne już oswojony (primigenius). 
Z najściem Indo-Germanów zjawia się wreszcie bydło typu frontosus. 
Rozwijając szczegółowo swoją analogię pod względem ogólnego 
charakteru między powyższymi trzema typami bydła a trzema żeń- 
skiemi liniami koni pełnej krwi (według teoryi Bru ce-Lowe), denger i 
sire 1 outside — Moszyúski usiłuje nadto powiązać cechy mor 
giczne bydła każdego z tych typów z fizyograficznemi Bree uice 
jego ojezyzny. I tak: wspólistnienie w Europie w okresie rides 
cowym antylopy i tura tete klimatem gorącym „stepowym* 
który panował w naszej strefie w tym czasie; typ primigenius w od- 
mianie swojej stepowej ma CHEN cechy brakowego (outsider) 
charakteru*. Cały organizm tego bydła „biednieje na zbyt upalnym 
stepie, mięśnie wys; chaja, mleko zanika, wyraz oezu staje sie obo- 
jetnym i ospalym, a z poteznego wyglądu pozostają tylko sterczące 
rogi, symbol jałowości, którymi ryje obumarłą darń*. Jasna maść 
bydła stepowego przy czarnej jego skórze „jest to zapewne maść 
pierwotnie czarna, —— na słońeu w podobny sposób. jak to 
każdego lata zauważyć możemy na stadninie, pozostającej na past- 
wisku“, W vbitnie żeński (+ inn charakter bydła typu brachyceros 
wytworzył się wskutek selekcyi w kierunku mleczności. nieświado- 
mie prowadzonej przez pierwotną ludność pasterską. Co się zaś 
tyczy typu frontosus, który przedstawia czarno-czerwone bydło pocho- 
dzenia indo- germańskiego, męzki jego charakter (sire) tlómaezy się 
tem, że bydło tego typu. to „towarzysz walk i podbojów człowieka. 
