BYDLO ROGATE W POLSCE 21 
„Czerwone bydło polskie^. W pracy tej kilkakrotnie wspomina Dr. 
Św ięeieki o oborach bydła krajowego w Królestwie Polskiem: 
powiślańskiego w Wójezy 1 nadbużańskiego w Sterdyni. Wyrażając 
uznanie właścicielom obu obór za zwrócenie uwagi hodowców na 
rajowy materyał zarodowy, zaznacza jedn ak Dr. Swieeiek1, że 
obory te „nie zdołały wywrzeć najmniejszego wpływu na charakter 
hodowli krajowej“ , A przyczynę tego słusznie upatruje w tem, że 
obory te nie dały początku odpowiedniej organizacyi hodowlanej, 
wskutek czego właściciele ich są zmuszeni albo prowadzić hodowlę 
samą w sobie, albo też sprowadzać buhaje z Galieyi lub wreszcie 
kupować je od okolicznych włościan. Streszczając broszurę p. Jana 
opiela o oborze w Wójezy, wyraża Dr. Święcieki przypu- 
szczenie, że obora ta nie składa się z materyału czysto krajowego. 
Pisze on mianowicie: „Ponieważ w tej oborze dawniej hodowano 
i inne rasy, jako to: szwajcarską, tyrolska. a nawet węgierską, 
przeto i te "okazy kępianek, które posłużyły za pierwotny surowy 
materyał hodowlany, mogły posiadać w sobie domieszkę krwi tych 
ras, a zwłaszcza węgierskiej, na co zda się wskazywać kształt 
i długość rogów niektórych z obecnych sztuk*. Zaznacza też Dr. 
Święci eki, że p. Popi el nie podał wiadomości o tem, skąd brane 
były buhaje do czarnych krów z obory w Wójczy. Wreszcie twier- 
dzi Dr. Święcicki, że „hodowla czerwonego bydła w Wójczy 
nie może Aye dać nawet przybliżonego pojęcia o skłonności tej 
odmiany do stopniowego udoskonalania się, gdyż będąc długi czas 
jedyną w kraju, obora p. Popiela pozbawioną była tych usług. 
które wszędzie, a zwłaszcza w hodowli, przynosi zrzeszanie się dla 
wspólnej działalności *. 
bydle powiślańskiem z Wójczy pisał także Stanisław 
Kuczyński?!) Zaznaczywszy, że czerwonego bydła powiślańskiego 
z Wójczy nie należy identyfikować z „czerwonem bydłem polskiem*, 
hodowanem w Galicyi, poddaje Kuczyński bydło z Wójczy su- 
rowej ocenie. Zdaniem jego, wystawione na wystawie w Warsza- 
wie w r. 1897 sztuki w liczbie 9 „przedstawiały wielką pstrokaci- 
znę i pod względem maści i pod względem budowy*. „Były tam 
okazy maści jasno-ceglastej, czerwonej i czerwono-wiśniowej, po- 
mimo to, że przecież sztuki były wybierane na wystawę, a zatem 
prawdopodobnie okazy E typowe i podobne do siebie“. 
Przyznając, że wystawione krowy były ładne i Se zbudo- 
wane, zaznacza jednak a E maly ich wzrost. Pod wzgle- 
dem mleczności, zdaniem Kuczyńskiego, krowy te nie wzbu- 
ae: zaufania, miały bowiem słabe oznaki mleczności, a na wysta- 
1) W sprawie podniesienia hodowli bydła w gubernii siedleckiej, Gazeta 
Rolnicza 1905 Nr. 18 i 19. 
