22 WALERYAN KLECKI 
wie nie przedstawiono regestrów udojów, ani tez krów próbnym 
udojom nie poddawano. 
Hodowle bydła krajowego w Wójczy prowadzi się od r. 1869. 
k d 
Hodowla ta jest zatem o rok dawniejsza od sterdyńskiej. Po do- 
padało zbadać także owe „powiślańskie kępianki* z Wójezy, naj- 
starsze, o ile mi wiadomo, stado bydła krajowego w Królestwie 
Polskiem. Porównanie dwu szczepów bydła, hodowanego w dwu 
najdawniejszych oborach krajowych, budzić musiało zaciekawienie. 
Zebraniem materyalu o oborze w Wójezy zajął się w r. 1905 p. Jan 
Kowerski, który na miejseu przeprowadził szezególowe studya 
i wykonał odpowiednie pomiary. Przed nim z mojej porady mie- 
rzyli bydło w Wójezy pp. Bronisław Grabkowski, oraz wr. 
1903 Wacław Popieli Waclaw Zakrzewski. Wykonane 
w rozmaitych czasach trzykrotnie pomiary, o ile wykazują zgo- 
dność, dają rękojmię. iż można sie na nich opierać. a niewielkie 
różnice w uzyskanych cyfrach ilustrują wielkość wahań, zależnych 
od indywidualnych różnie w sposobie wykonywania pomiarów przez 
różne osoby, i od stanu obory w różnych czasach (w okresie kilku 
lat). W tym jednakże przypadku nie wszystkie pomiary dały zgo- 
dne rezultaty; w niektórych były różnice dosyć nawet znaczne. To 
też przy dalszych badaniach na wyświetlenie niejasńości, wynika- 
jących z tych różnie, powinna być zwrócona uwaga. Poniżej podaję 
zebrane przez p. Kow erskiego?) wiadomości o oborze w Wój- 
czy; obok wyników jego pomiarów, podaję także cyfry. dzykłedie 
e pp. Grabkowskiego oraz Popiela i Zakrzewskiego. 
P Sprawozd. Kom. Jieyogr. T. XXXVII (1904) 2 T. XLII ar 
asd Streszczenie swoich obserwacyi, zebranych w Wójczy, ogłosił p. Jan 
Kowerski w r. 1905 p. t.: „Obora bydła krajowego w Wójczy* (Gasita Rol- 
nicza za 1905, Nr. 
