0 bydle powiślańskiem z obory w Wójczy 
-Waleryana Kleckiego. 
Na podstawie pomiarów krów z obory w Wójezy, wykona- 
nych przez pp. Jana Kowerskiego, Wacława Popiela 
i Wacława Zakrzewskiego oraz Bronisława Grabkow- 
skiego, można określić stopień poprawności bydła wójezańskiego, 
a porównywając jego wymiary z wymiarami bydła czerwonego 
polskiego i nadbużańskiego, którego kształty poddałem szezegóło- 
wej analizie w pracy Studya nad bydłem nadbuzañskiem 1), można 
rzucić pewne światło na wzajemny stosunek tych odmian bydła 
krajowego. 
Porównanie bydła powiślańskiego z Wójezy z nadbużańskiem 
ze Sterdyni i z hodowanem w Galieyi bydłem ezerwonem polskiem 
jest zadaniem niniejszej pracy. 
Ponieważ krowy wójezańskie mierzone były trzykrotnie przez 
różne osoby, przeto zestawienie tych pomiarów jest zarazem przy- 
ezynkiem do sprawy wielkości błędów indywidualnych. Zazna- 
czyć jednak wypada, że p. Kowerski mierzył krowy wójczań- 
skie o 2 lata później, niż pp. Popiel i Zakrzewski, a o wiele 
później, niż p. Grabkowski. Drobne różnice mogą zatem także 
być położone na karb zmian w składzie obory. Mimo że niewąt- 
pliwie obora zachowała swój typ swoisty, to jednakże zmiany 
w jej składzie mogły objawić się niewielkiemi zmianami w cy- 
frach, wyrażających przeciętne wymiary. Znaczniejsze jednak ró- 
żnice wypada tłómaczyć różnicą w sposobie mierzenia. Na podstawie 
materyału, zebranego przez p. Kowerskiego, można określić 
różnicę w składzie bydła „stadnego* i „klasy pierwszej“. W pracy 
niniejszej opieram się głównie na cyfrach, uzyskanych przez p. Ko- 
1) Sprawozdania Komisyi fizyograficznej T. XXXVII (1904) i XLII (1907). 
Spraw, Kom, fizyogr. T. XLIII Część iV. 3 
