60 WALERYAN KLECKI 
wymi tulów jest szerszy, nietylko bezwzglednie, ale takze w sto- 
sunku do swojej długości i do wysokości w kłębie. Zad jest bar- 
dziej wzniesiony ponad poziom kłębu. Nadpęcia znacznie grub- 
sze, 1 to zarówno absolutnie. jakoteż w stosunku do wysokości 
w kłębie i do długości nogi. Rogi były zdaje się dawniej znacznie 
dłuższe; obecnie (zapewne wskutek sztucznej selekcyi) są mało co 
dłuższe, a w stosunku do długości głowy nawet krótsze, niż u czer- 
wonego bydła polskiego; grubość ich cokolwiek większa. Pomiary 
głowy, robione przez różnych autorów, dały wyniki nieraz sprze- 
czne i wogóle bardzo niepewne i niewyraźne. O ile na nich wolno 
się opierać, możnaby może powiedzieć, że bydło powiślańskie z Wój- 
czy (które, jak wyżej wspomniano, odznacza się znaczną długością 
głowy) ma czoło absolutnie i relatywnie dłuższe, niż czerwone pol- 
skie (według P. i Z. relatywnie krótsze), odległość między nasadami 
rogów w stosunku do długości głowy cokolwiek większą, naj- 
mniejszą i największą szerokość czoła, a także szerokość w poliez- 
kach i w pysku w stosunku do długości głowy cokolwiek mniej- 
szą. W górnej części czoło jest mniej zwężone, niż u bydła ezer- 
 wonego polskiego, w dolnej części głowy zwężenie (szerokość pyska 
w stosunku do szerokości w policzkach oraz szerokość w policz- 
kach w stosunku do największej szerokości) jest raczej silniejsze. 
Wogóle zatem: głowa długa i wązka, o czole długiem, 
w części twarzowej zwężona. 
Porównanie bydła powiślańskiego z Wójczy z bydłem 
nadbużańskiem ze Sterdyni. 
Bydło z Wójezy jest od sterdyńskiego cokolwiek mniejsze: 
krótsze i niższe, W stosunku do długości, wzrost jego jest cokol- 
wiek niższy. Nogi mniej więcej takiej samej długości w stosunku 
do wielkości (cokolwiek dłuższe w stosunku do wzrostu). Pierś mniej 
głęboka, zarówno absolutnie. jakoteż w stosunku do długości tulo- 
wia i do wysokości w kłębie. Głowa w stosunku do długości tuło- 
wia i w stosunku do wysokości w kłębie dłuższa. Przednia część 
tułowia w stosunku do całego tułowia dłuższa. Z przodu, w barkach, 
pierś jest węższa, ale tylko w stosunku do długości tułowia i może 
do wysokości w kłębie, nie zaś w stosunku do głębokości swojej. 
Z tyłu, za łopatkami, pierś jest absolutnie cokolwiek węższa, a re- 
latywnie mniej więcej takiej samej szerokości, jak u bydła ster- 
dyńskiego. Wobec tego, że za łopatkami pierś jest absolutnie węż- 
sza, a przytem mniej głęboka, przeto i obwód jej jest mniejszy. 
W biodrach szerokość miednicy jest mniej więcej taka sama. a mię- 
dzy wyrostkami siedzeniowymi relatywnie (w stosunku do długości 
