34 



Locke, een Haller, een Euler, niet onder. Hoe meer hij doordrong 

 tot de geheimen der natuur, des te hooger rees 2ijne bewondering voor 

 de wijsheid des Scheppers. Hij prees ze in zijne geschriften, verkondigde 

 haar bij zijne lessen, eerde haar in zijn levenswandel, en wanneer soms, 

 bij gelegenheid van een botanischen tocht, een heerlijk landschap, onder 

 een helderen hemel en bij het liefelijk gekweel der vogels, zich aan 

 zijne voeten ontrolde^ dan kon zijn geest, bij de verklaring van den bouw 

 van het geringste voorwerp uit het planten- of dierenrijk, tot zulk eene 

 verrukking worden opgevoerd, dat de woorden als een stroom van zijne 

 lippen vloeiden, en het heilige vuur, 't welk hem dan vervulde, op zijne 

 jongeren overging. 



Dat Linné een dagboek had aangelegd, waaraan de titel van „Nemesis 

 divina," d. i. „Goddelijk Strafgericht" gegeven was, hebben wij reeds 

 vermeld. Behalve zedelessen, bevatte dit, eerst vóór 35 jarei. terugge- 

 vonden, album van 203 losse octavo-bladen, tal van bijzonderheden, 

 waaruit, naar het oordeel des schrijvers, geen ander besluit te trekken 

 viel, als dat het kwaad zijne straf en het goed zijne belooning mede 

 brengt. Volgens zijne opvatting der Nemesis, hadden ook de droomen, 

 gezichten, voorgevoelens en waarzeggingen soms eene diepe beteekenis, 

 en konde men, door hierop te letten, dikwerf veel kwaads voorkomen 

 en zich zelven voor allerhande onheil en tekortkomingen vrijwaren. 



Boven de deur zijner gehoorzaal had Linné tot opschrift gekozen de 

 woorden: „Innocue vivite — Numen adest", d. i. „Leeft rechtschapen, 

 want de Heer is nahij"; en, zoo iemand, was hij zeker degeen, die zich 

 geroepen konde voelen, deze les aan zijne leerlingen in te prenten, uit 

 eigen ervaring wetend, welke ommekeer er soms in het leven van een 

 godvruchtig mensch kan plaats hebben, en hoe armoede en verlatenheid 

 gevolgd kunnen worden door overvloed en waardeering. Geheel met die 

 gezindheid in overeenstemming, was ook zijn afkeer om anderen door 

 taal of schrift te krenken of te beleedigen, en het is dan ook van al- 

 gemeene bekendheid, dat de heftigste aanvallen, die hij dikwerf van zijne 

 wetenschappelijke tegenstanders te verduren had, door hem met stilzwij- 

 gen werden voorbijgegaan. 



Het zou zeker als eene groote bijzonderheid moge worden aangemerkt, 

 zoo Linné, op het hooge standpunt van roem en eer en van stoffelijken 

 voorspoed, dat hij bereikte, niet aan aanvallen had blootgestaan, welke, 

 meer of misder verdiend, hem in de algemeene achting, welke zijn deel 

 was, eenigermate zouden hebben kunnen doen dalen. Wie mensch is, 



