dat eene aanbeveling te dezen opzichte terstond te geven ware, en wees 

 hem op den jongen Zweed, juist te dier tijde de gast van den hoogleer- 

 aar Burman, en wiens kennis van het Plantenrijk hem tevens in staat 

 zou stellen, den rijken schat op zijn buitengoed ,,de Hartecamp", boven 

 Haarlem, te herzien en te rangschikken. 



Clifford liet zich dit geen tweemaal zeggen, noodigde Burman en 

 Linné uit, hem op de Hartecamp een bezoek te komen brengen, en 

 kwam, nadat de degelijke kennis van den laatsten hem tot bewondering 

 gedreven had, met het voorstel te berde, dat Linné zijne buitenplaats 

 tot verblijfplaats zoude kiezen, in welk geval hij hem, behalve het genot 

 eener vrije woning en van een vrijen disch, nog eene aanzienlijke jaar- 

 wedde wenschte toe te staan, en aan Burman voor het afstaan van zijn 

 gast een uiterst kostbaar werk: „Natural History of Jamaica", met 274 

 platen in folio, ten geschenke aanbood. 



Linné bedacht zich niet lang, en, het voornemen om Nederland vaar- 

 wel te zeggen vooreerst ter zijde stellend, nam hij al zeer spoedig zijn 

 intrek op de Hartecamp, zichzelven wel bewust, dat hij zijne kennis 

 aldaar aanzienlijk zou kunnen uitbreiden, en dat zijn wensch, met kracht 

 aan den arbeid te gaan, thans zijne vervulling zou vinden. x ) 



Twee jaren bracht Linné op de Hartecamp door: van het voorjaar 

 van 1736 tot Mei 1738, en zij telden voor hem onder de gelukkigste zijns 

 levens. Of hoe zouden de treffende woorden, die hij in de voorrede van 

 zijn „Hortus Ciffortianus" tot zijn weldoener richtte: „In uw paradijs 

 heb ik twee der onschuldigste jaren doorgebracht, mijn vaderland, 

 mijne vrienden, mijne verwanten aan de vergetelheid prijs gevend; 

 niet denkend aan toekomstigen tegenspoed af aan vroeger doorgestaan 

 leed" — hoe zouden, zeg ik, die woorden anders verklaard kunnen 

 worden ? 



') De hier door ons gegeven voorstelling wijkt af van die, welke in het „Afschrift 

 uit het genealogisch stamboek van de familie Clifford, in Nederland" (zie: Lin- 

 naeana, in Nederland aanwezig, onder n°. 2711 te vinden, en in overeenstemming is 

 met het „Yie de LlNNÉ" van Prof. FÉE, waar, op blz. 302—303, insgelijks — en nu 

 op grond van een gesprek, door LlNNÉ zelven over dit onderwerp gevoerd — te lezen 

 stnat, dat Linné, incognito, allereerst de rol van tuinknecht bij Clifford vervuld heeft. 



Ik durfde deze bijzonderheid niet overnemen, omdat in bovenbedoeld stamboek en- 

 kele fouten zijn ingeslopen, die aan de juistheid van het overige konden doen twij- 

 felen. Zoo vindt men er in opgeteekend, dat LlNNÉ omstreeks 1730 te Amsterdam 

 kwam, terwijl zulks in 1735 of 1736 geweest is, en verder, dat hij eene reis naar de 

 West-Indi»n gemaakt heeft, wat niet heeft plaats gehad. Deze aangelegenheid zou 

 grondiger onderzocht moeten worden dan ik in de gelegenheid was te doen, om tot 

 volledige zekerheid te komen. 



