STUDYA NAD BYDŁEM NADBUŻAŃSKIEM 43 
Natomiast nie można wykazać istotnej i niezawodnej różniey 
w konturach górnej części głowy bydła czerwonego polskiego i nad- 
bużańskiego. 
VI. Szerokość głowy w policzkach. 
Wykonanie tego pomiaru jest nadzwyczaj proste i nie nastrę- 
cza żadnych wątpliwości. Instrukcya austryackiego Komitetu nauko- 
wego (której się trzyma Kaltenegger) określa go jako „odległość 
między wyrostkami górnej szczęki*. Te wyrostki są nadzwyczaj 
wydatne, tak że wyczuć je bardzo łatwo, a ponieważ są przytem 
niewielkie, dają zatem dla pomiaru punkty określone i pewne. Nie- 
stety, Werner i Lydtin tego wymiaru nie oznaczali i dlatego 
jesteśmy zniewoleni ograniczyć się do porównania pod tym wzglę- 
dem bydła polskiego tylko z illiryjskiem (mierzonem przez Ada- 
metza). bretońskiem (mierzonem przez autora niniejszej pracy), 
bydłem Ayrshire (mierzonem przez Bachmayra) oraz bydłem Alp 
austryackich (mierzonem przez Kalteneggera). 
(Patrz Tab. 20, str. 44). 
W następującej tablicy (Tab. 21) zestawione są wymiary sze- 
rokości w policzkach w %/, długości głowy do przedniej krawędzi 
wargi górnej u bydła rozmaitych ras. 
TABLICA 21. 
Szerokość w policzkach w 9, długości głowy do przedniej krawędzi 
wargi górnej. 
Rasy obce. 
Bretońskie uszlachetnione (KL). . . 810 
à ierwotne (KI) . . 317 
Ayrebiro. (B) i ive nas 0.831 
Bydło polskie i pokrewne mu typu brachyceros. 
1) Illiryjskie. 
Czarnogórskie wschodnie . . 300 
Iliryjskie brunatne . . . . 305 
Czarnogórskie południowe . . 30%6 
Illiryjskie czarne . 
» płowe 
1) W oryginale podano 32'8. 
