18 DR. WALERYAN KLRCKI 
Radzono sobie w rozmaity sposób: dawniej skupowano nad Bugiem 
po zaściankach drobnej szlachty buhaje czarnej maści, 2 do 3 le- 
tnie, które przeznaczano do rozpłodu. Rezultaty były niedobre, a bu- 
haje owe, w młodym wieku nędznie żywione i niewyrośnięte, wy- 
glądały wprost śmiesznie przy krowach, już dosyć poprawionych. 
Dopiero od lat kilku do pewnego stopnia zaradzono złemu, ku- 
pując nad Bugiem 2 do 3 miesięczne buhajki, wychowując je 
w Sterdyni i z pośród najlepszych wybierając stadnika. Uzyskano 
w ten sposób lepsze rozpłodniki, ale w każdym razie prowadzona 
w ten sposób hodowla napotyka na wielkie trudności, którym za- 
radzić mogłaby tylko wspólna, zbiorowa akcya nad poprawieniem 
miejscowego bydła, kierowana przez stowarzyszenie hodowców. Po- 
„| gp obora nigdy do takich rezultatów dojść nie może, jak 
jednoczenie większej liczby obór, prowadzonych w jednym kie- 
runku i z jednym celem. 
Uzupełniając historyę obory sterdyńskiej, wspomnieć tu mu- 
szę, że przed 20 laty używanym był w tej oborze w ciągu trzech 
lat reproduktor rasy Angeln. Sprowadzajae go, miano na względzie 
wyrównanie form i poprawienie mleczności. Formy istotnie wyma- 
gały wyrównania, krowy bowiem, wychowane z jałoszek, zakupio- 
nych po nadbużańskich zaściankach, pod względem składu bardzo 
były różnorodne. 
Wpływu tego buhaja Anglera dziś tylko ślady pozostały 
i śmiało można o oborze sterdyńskiej powiedzieć, że składa się ona 
z czystego bydła krajowego. 
Pomiary 15 krów z obory sterdyńskiej. Poniżej podaję wy- 
miary 15 krów z obory sterdyńskiej (Tabl. I па str. 20—21), oraz 
wymiary przeciętne, maksymalne i minimalne (Tabl. II na str. 22 — 23). 
Wymiary te pozwolą ocenić kształty krajowego bydła sterdyńskiego 
1 stopień jego wyrównania. 
Skład krów sterdyńskich na podstawie pomiarów. Za podstawę 
poniższego opisu budowy krów sterdyńskich na zasadzie pomiarów 
przyjmuję normy, podane przez Wernera oraz Кгаетега, 
ernera); podobnież długość tułowia (mierzona poziomo) wynos! 
J 
żnych jego ras. 
Podług norm Wernera, ustosunkowanie części tułowia prze- 
dniej. środkowej i tylnej, jakie wykazują zmierzone krowy ster- 
dyńskie, bardziej odpowiada typowi mlecznemu. niż opasowemu. 
W stosunku do długości tułowia, bydło to jest wysokie (wy- 
