28 DR. WALERYAN KLECKI 
Bydło czarne. 
Ubarwienie tego bydła nie jest czysto czarne. Patrząc pod 
światło, u wszystkich prawie sztuk można zauważyć pewien od- 
cień rdzawy; u niektórych występuje nawet na pewnych partyach 
zupełnie wyraźnie rdzawe ubarwienie. To rdzawe ubarwienie wy 
stępuje u tych sztuk najczęściej w kroku, na wewnętrznej stronie 
tylnych nóg, częściowo także i przednich, czasami, lecz już rzadziej 
i w mniejszym stopniu, na podgardlu i na udach, dalej na 
brzuchu, częściowo na wymieniu i na tarezy mlecznej. Niejedno- 
krotnie i na policzkach można zauważyć ten odcień rdzawy. U kilku 
sztuk czub na głowie obfituje w rdzawe włosy. Pręga grzbietowa, 
również rdzawa, z czarnym, wąziutkim paskiem pośrodku, dosyć 
szeroka, występuje u trzech krów (z pośród 27 krów odmiany 
czarnej), w szczególności bardzo wyraźnie u jednej (Nr. 8). Prawie 
u wszystkich sztuk występują mniejsze lub większe plamy białe 
na brzuchu i częściowo na wymieniu, wogóle od spodu. Plamy 
te zwykle są niezbyt wielkie, niekiedy jednak przechodzą nawet 
w szeroki biały pas, biegnący środkiem brzucha (Nr. 10). U paru 
sztuk można zauważyć małe białe gwiazdki na czole. Nadto po- 
spolicie występują białe włosy w ogonie w postaci mniejszego lub 
większego kosmka białego wewnątrz kity ezarnej; zdarza się na- 
wet niejednokrotnie, że białe włosy w Des przeważają. U me 
których sztuk zdarzają się wśród włosów czarnych porozrzucane 
włosy białe, nie nazbyt jednak gęsto; szezególniej wyraźnie wystę 
puje to na głowie (n. p. u krowy Nr. 33). Zasluguje na uwagę, 7e 
tam, gdzie występują włosy rdzawe, mają one tę barwę w całym 
przebiegu. Jak się można przekonać, rozgarnąwszy włos, skóra jest 
ciemna. zawiera sporo pigmentu, nie jest jednak całkiem czarna, 
raczej brunatna. W miejscach, gdzie występują większe plamy białe, 
skóra jest pozbawiona pigmentu. Śluzawica jest u wszystkich krów 
bez wyjątku ciemna, z wahaniem w tonie od ciemnobrunatnego do 
popielatego. 
Bydło czerwone. 
W ubarwieniu tego bydła zachodzą dosyć. znaczne różnice. 
U większości sztuk maść jest dosyć jasna, z przewagą płowego. 13 
sztuk odmiany czerwonej. przezemnie mierzonych, dadzą się zauwa” 
żyć następujące odcienie zasadniczej maści, poczynając od najja” 
śniejszych i przechodząc do ciemniejszych: 
1) Maść płowo-dzika (1 sztuka) 
2) , jasno (bułano)-płowa (2 sztuki) 
3) , płowa (2 sztuki) 
