30 DR. WALERYAN KLECKI 
jakie widziałem, 3 są na calem prawie ciele wyraźnie czarno- 
rude. Maścią swoją różnią się one zarówno od bydła czarnego ja- 
koteż czerwonego, więcej jednakże zbliżając się do czarnego. Na 
grzbiecie pośród barwy ciemno-rudej występuje u wszystkich trzech 
sztuk jasno-ruda pręga. Wszystkie trzy mają jaśniejszą obwódkę 
dookoła ciemnej śluzawiey. Z pośród 10 sztuk czarnych wyróżniała 
się wybitnie jedna. Miała ona wyraźną pręgę grzbietową, obwódkę 
jasno-dzikiej barwy okalającą śluzawicę, uszy od wewnątrz rdzawe, 
nogi tylne nad samemi racicami białe, nadto sporą białą plamę na 
„brzuchu 1). Biała plama na brzuchu występuje jeszcze u trzech innych 
sztuk czarnych. Naogół u jałowizny czarnej rdzawy odcień wy- 
stępuje daleko słabiej, aniżeli u krów czarnych. Wśród czarnej 
jałowizny były 3 sztuki zupełne pozbawione odmian i pod tym 
względem różne od wszystkich sztuk dorosłych. Jałowiznę czerwoną 
cechuje wyraźnie ciemniejszy ton maści w porównaniu z krowami. 
Z pomiędzy 8 sztuk czerwonych u 5 przeważał w ubarwieniu 
bardzo wyraźny ton wiśniowy, 3 zaś sztuki były jaśniejsze. U 
wszystkich wewnętrzne części nóg były jaśniejsze i wymiona wogóle 
jasne. U 7 sztuk kita ogonowa całkiem jasna. Jaśniejsza obwódka 
dookoła $luzawiey występowała u 6 sztuk; wszystkie one miały 
śluzawicę ciemną. Śluzawicę jasną zauważyłem u jednej tylko 
sztuki. Na ogół pod względem maści widocznem jest u czerwonej 
jałowizny znacznie większe wyrównanie, aniżeli u krów odmiany 
czerwonej ?). | 
Pomiary. 
Podczas bytności mojej w Sterdyni w sierpniu 1902 r. zmie- 
rzyłem wszystkie zupełnie wyrosłe krowy. jakie podówczas się znaj- 
dowały na folwarkach w Paulinowie i Seroczynie, a mianowicie 
27 krów czarnych (Paulinów) i 13 czerwonych (Seroczyn) 3). W na- 
stępujących dwu tablicach podaję przeciętne wymiary zmierzonych 
przezemnie tak czarnych, jak i czerwonych krów, maxima i minima 
tych wymiarów, oraz stosunki zachodzące między przeciętnemi ty ch 
wymiarów. : 
Wymiarów każdej z osobna krowy i stosunków między tym! 
wymiarami dla każdej z tych krów w niniejszej pracy nie podaję. 
Odpowiednie tablice stosownie do życzenia Prof. Dr. W. Kle ckiego 
1) Sztuka ta, jak słyszałem, ma być usunięta z chow 
3) To więks: ó i 5 
w dużym stopnia wpływowi obecnie używanego buhaja. Buhaj ten jest masci 
<©zerwono-wiśniowatej z przodem, szyją, karkiem, brzuchem i nogami (od zewnątrz) 
