40 DR. WALERYAN KLECKI 
dług p. Dehnela tylko 2:9 cm); u stosunkowo znacznej liczby 
sztuk występuje pewne przebudowanie, dochodzące nawet (u krowy 
czarnej Nr. 6) 8 cm różnicy między wysokością w kłębie i w krzyżu. 
Różni się od tego znacznie jedna z krów czerwonych (Nr. 30), 
u której wysokość w krzyżu jest nawet o 2 em mniejsza, aniżeli 
wysokość w kłębie. 
Z pomiarów p. Dehnela wynika, że bydło sterdyńskie ma 
skład właściwy typowi mlecznemu (ustosunkowanie części tułowia 
przedniej, środkowej i tylnej, stosunek długości do wysokości, dłu- 
gość głowy i nóg, długość szyi), z tem jednakże zastrzeżeniem, że 
wymiary piersi wskazują na pewne usposobienie do орази. 
je pomiary potwierdzają główny wniosek p. Dehnela, 
nie potwierdzają jednak powyższego zastrzeżenia. Według uzyska- 
nych przezemnie liczb, składem swoim bydło sterdyńskie pod ka- 
żdym względem odpowiada typowi mlecznemu 1). Jeżeli p. Deh- 
Coe Ré wymiary piersi tak znaczne, że już znajdują się one 
pomiędzy normami. oznaczonemi dla typów mlecznego i opasowego, 
to tłomaczę to sobie tem, że p. Dehnel, mierząc tylko ezęść 
krów, jakie się w Sterdyni znajdowały, wybrał, być może, sztuki 
najbardziej poprawne, szerokiej budowy i wskutek tego uzyskał 
przeciętną, która nie pod każdym względem odpowiada istotnej prze- 
ciętnej z całej obory — przypuszczenie, które na wstępie mojej 
pracy wyraziłem i które do jej podjęcia było powodem. 
Różnice w składzie bydła czarnego i czerwonego pod wzglę- 
dem budowy są bardzo małe. jak to widać z załączonych tablie 
i eo zresztą wynika z liczb, jakie przytaczałem przy porównywaniu 
moich pomiarów z pomiarami p. De а (n. p. w wysokosci 
i głębokości tułowia, szerokości miednicy i t. d.). 
Rozpatrzywszy kształty bydła sterdyńskiego na podstawie po- 
miarów, przejdę do niektórych szczegółów morfologicznych, które 
daje bezpośrednia obserwacya. à 
| Kłąb jest na ogół niezbyt wydatny, wcale długi, natomiast 
miernie szeroki. 
Łopatka jest dosyć stroma, niezbyt silnie umięśniona. 
Rogi u wszystkich krów czarnych są u nasady jasne (jasno- 
żółte lub nieco wyżej białe), a w dalszym przebiegu przechodzą 
w czarne. U większości sztuk ta czarna barwa już występuje mniej 
więcej na trzeciej części długości (licząc od końca), czasem Je- 
dnak i połowa długości jest czarna, a zdarzają się rogi prawie cał- 
kiem czarne (n. p. u krowy Nr. 20). U czerwonych krów natomiast 
1) Z wyjątkiem stosunku długości nóg od punktu Bielera do głębokości 
tułowia, obliczonej przez odjęcie tej długości nóg od wysokości w kłębie. Powyż- 
szy stosunek wskazuje na typ wielostronny, zarówno według pomiarów p. Deh- 
nela, jakoteż i moich. 
BO ues 
Е R 
И, 
