STUDYA NAD BYDŁEM ROGATRM W POLSCE 65 
ogłoszonej w Pracach Sekeyi rolnej w r. 1899, a zwłaszcza te, 
które albo uzupełniają wiadomości, zawarte w pracach pp. Deh- 
nela i Zakrzewskiego albo niezupełnie z niemi są zgodne. 
ad Historya obory sterdyńskiej. Podług p. Miszewskiego 1), 
powodem założenia obory krajowego bydła w Sterdyni, była ta 
okoliczność, że dawniejszą oborę musiano w roku 1852 całkowicie 
wybić z powodu księgosuszu. Zakładając oborę krajowego bydła, 
odpornego na wszelkie choroby, słusznie się spo ziewano, że klęska 
księgosuszu już się nie powtórzy. Z krów i jalowic, ш бшу 
u drobnej szlachty i włościan, dochowano się z biegiem czasu obecnej 
obory, przez obfite рон selekcyę i hodowlę w pokrewieństwie. 
pracy swojej opisuje p. Dehnel, w jaki sposób w czasie, 
kiedy pracę tę pisał (w E 1899), dochowywano sie buhajów, od- 
powiednieh do pokrywania krów sterdyńskich, tj. dostatecznie popra- 
wnych i tego samego typu i rasy, ale nie tej samej krwi. Przyj jety pod- 
ówczas system starannego wychowywania (intensywne żywienie itd.) 
w Sterdyni zupełnie młodych byczków, zaku ionych u włościan 
w Łomżyńskiem, a następnie wybierania z pośród najlepszych sta- 
dnika, pozwalał wprawdzie unikać chowu w pokrewieństwie, ale 
py! bardzo kosztowny, a nadto niepewny, bo dopiero po rezu Way 
często niepomyślnych, można było ocenić зае reproduktor 
Obeenie (NOS r) jak mnie informowal p. Mi wski, od s. 
stemu tego już odstąpiono; używa sie buhaja 3 chowu u, po- 
chodzącego 2 у dającej największą ilość mleka. FT sie 
zatem chów w pokrewieństwie, przynajmniej — do cez 
od względem czystości rasowej, zdaniem p. ERZE Gd 
można uważać oborę sterdyńską za prawie zupełnie czystą. Do- 
mieszka krwi obcych ras (Angeln i Sehwytz) jest bardzo niezna- 
czna. Opróez buhaja rasy Angeln, o którym wspomina p. Dehnel, 
miał być używany przed dwudziestu kilku laty, jak mnie informo- 
wał p. Miszewski, także buhaj rasy dir jednakze tylko 
w jednym roku, a nadto nie przechodzil оп ealej obory, ale dopu- 
szezany był zaledwie do kilku n 2). W eiagu ostatnich 20 lat 
nie używano wcale buhai obeych ra 
ad Maść bydła krajowego w Biarin: Na podstawie dawniejszych 
opisów t. zw. „nadbużańskiego* bydła, hodowanego w Sterdyni, 
możnaby sądzić, że bydło to "jest wyłącznie czarnej maści. Ogło- 
szony przez Miszewskiego w r. 1897 w Gazecie Rolniczej 
алу укш о bydle sterdyńskiem zatytułowany został „Zarodowe bydło 
z 1. 
3) Ро SUPE wiadomość nie jest zgodna z tem, co pisał sam p. Miszew- 
Ski w roku 1899: „Od powstania obory nigdy byk Szwyc nie był u żywanym, 
a tem mniej ere przez szlachtę zagonową, od której zakupiono pierwsze 
osobniki“. 
Spraw, Kom. fizyogr. 1. XXXVII. Część HI. 5 
