18 DR. WALERYAN KLECKI 
Gdy różnica między marimum i minimum długości tułowia 
wynosi: 
u krów sterdyńskich: 24 em. [D.], a wzgl. 16:5 cm., wzgl. 20 em. [Z.] 
7» > 5 HH Bur. 295 
to tymezasem różnica między maximum i minimum wzrostu (wy- 
sokości w kłębie) wynosi: 
u krów sterdyńskich: 12 em. [D.], wzgl. 14, wzgl. 135 em. [Z] 
» a 2 ziemi nurskiej: 14 [I] 
Wzrost wykazuje zatem mniejsze wahania, niż długość tulo- 
wia, a nadto pod względem stopnia wyrównania we wzroście nie 
występuje wybitna różnica między pierwotnem bydłem z ziemi 
nurskiej a poprawnem bydłem w Sterdyni. 
П. Stosunek długości tułowia do wysokości w kłębie. 
Z prae Adametza o bydle illiryjskiem i ezerwonem pol- 
skiem, a także z moich pomiarów pierwotnego i uszlachetnionego 
„bydła bretońskiego wynika, że przy ocenianiu stopnia poprawności, 
czyli uszlachetnienia rasy ważnym wskaźnikiem jest stosunek po- 
między długością tułowia a wysokością w kłębie, a mianowicie: im by- 
dło jest bardziej pierwotnem, zbliżonem do stanu dzikości, tem 
na ogół krótszym jest jego tułów w stosunku do wzrostu; w miarę 
tego, jak następuje uszlachetnienie, długość tułowia w stosunku do 
wysokości w kłębie wzrasta. Przytem, w rasach opasowych tułów jest 
w stosunku do wysokości dłuższy, aniżeli w rasach mlecznych. 
Aby uwidocznić, o ile ta zasada znajduje uzasadnienie w wy- 
nikach pomiarów, i zarazem aby wskazać, jaki stopień poprawności 
pod tym względem wykazuje bydło nadbużańskie, podaję poniżej 
zestawienie przeciętnej wysokości w kłębie w ?/, długości tułowia dla 
różnych ras bydła rogatego. 
(patrz tablicę str. 79 i 80). 
Rozpatrując liczby powyższej tablicy, nie możemy nie przy- 
D ARS v 
ści rasy oraz je 
Jednakże liczby tej tablicy stwierdzają istnienie tego związku tylko 
jest zrozumiałem, dlaczego np. u brunatnego bydła illiryjskiego od- 
powiednia liezba procentowa jest stosunkowo tak nizka (84:09/,) 
