96 DR. WALERYAN KLECKI 
Jednakże na podstawie istniejących pomiarów nie można 
wyrażonego powyżej wniosku uogólniać. Jeżeli np. porównamy 
poprawne czerwone bydło polskie z jego prototypem, t. j. z by- 
dłem karpackiem, np. z okolic Muszyny, widzimy, że i tu także 
nogi wydluzyly się (o 5 em. licząc od łokcia, o 4:8 em. licząc od 
punktu Bielera), że w stosunku do długości tułowia również się 
skróciły (o 2'90/,, licząc od łokcia, о 250/,, licząc od punktu Bie- 
era), ale zarazem że się także skróciły (choć mniej) w sto- 
sunku do wysokości w kłębie (o 1:59/, licząc od łokcia, о 1°80/, 
licząc od punktu Bielera). Jeżeli do porównania wziąć bydło bar- 
długości takiej samej (57:60/,), licząc od punktu Bielera — о 04% 
krótsze, a mianowicie: pierwotne z okolie Chabówki 53:7%/,, Dir 
prawne czerw. polskie 53:39/,]. ; 
óżnica w porównaniu z bydłem nadbużańskiem nie jest wielka, 
ale okazuje się, że u czerwonego bydła polskiego w miarę postępu 
hodowli, długość nóg powiększała się nie w takim samym stosunku, 
jak wzrost, ale cokolwiek mniej. 
Pod tym względem jeszcze bardziej różni się od bydła nad- 
bużańskiego — np. bretońskie. Wysokość nóg od łokcia w stosunku 
do wysokości w kłębie jest u bydła poprawnego bretońskiego o 289% 
mniejsza, wysokość kości grochowej (w stosunku do wysokości) — 
o 1:1%/, mniejsza, niż u pierwotnego, czyli: długość nóg w znacznie 
mniejszym stopniu się powiększała, w miarę uszlachetnienia, niż 
wzrost — w porównaniu z bydłem nadbużańskiem. i 
Wogóle zatem, w miarę uszlachetnienia, nogi WA" 
dłużają się absolutnie, skracają się w stosunku o 
długości tułowia, w stosunku zaś do wysokości (która 
jest mniejsza niż długość i w mniejszym od niej stopniu się po” 
większa) nogi albo także się skracają albo też zostaję 
tak samo długie, jak były u typu pierwotnego. Ten 
ostatni wypadek zaszedł w Sterdyni. W stosunku do wzrostu 
nogi nie skróciły się w porównaniu z bydłem z ziemi nurskiej; 
tem samem w stosunku do wzrostu mniej musiało przybyć tulowia 
na głębokość (w kierunku pionowym, licząc od poziomu wy” 
ostka łokciowego do najwyższego punktu kłębu), niż w 1D- 
nych chowach lub rasach, gdzie nogi uległy skróceniu nawet w sto” 
sunku do wzrostu; a że widocznie tułów rozwijał się mniej więcej 
równomiernie na głębokość i na długość. t.j. że i w kierunku po” 
