168 DR. WALERYAN KLECKI 
2) wśródezarnychkrówsterdyńskich [Z.] (sztuk 27): 
ино... . « Б ОО 
poógu ЫЙ где ока кы ит Гот Bie Es 
мк Boos ж степ no NEU MEN. 
we | uo soe. BS BEER, 
cula rasę 00604 пеге ose E 
Liczby te pokazują, że u większości krów zarówno z ziemi 
nurskiej, jakoteż czarnych sterdyńskich, amplituda wahań stosunku 
szerokości w biodrach do długości tułowia wynosi 30/,, a przytem 
w stopniu wyrównania nie ujawnia się znaczniejsza różnica. 
4. Szerokość tułowia z tyłu. 
(Odległość zewnętrznych wyrostków siedzeniowych 
czyli kulszowych). 
W następujących tablicach na str. 169—171, zestawione są dla 
rozmaitych odmian polskich i dla bydła bretońskiego przeciętne wy- 
miary odległości zewnętrznych wyrostków siedzeniowych: 1) abso- 
lutne, 2) w °/ długości tułowia poziomej i 3) w ?/, wysokości w kle- 
bie. Nie uwzględnione zostały wymiary, podane w dziełach Ly dtina 
i ra, oraz Wernera, gdyż Lydtin i Werner mierzą 
odległość wykrojów (wycięć) między bocznym (zewnętrznym) 1 we- 
wnętrznym wyrostkiem kości siedzeniowej z każdej strony, Werner 
zaś (w wydaniu pierwszem swego dzieła) tego pomiaru nie podaje 
wcale, a natomiast podaje jako „tylną szerokość miednicy“ odległość 
wyrostków guzikowatych kości udowej — pomiar, który obok po- 
przedniego znajduje się także w dziele Lydtina i Wernera, 
pod nazwą „szerokość miednicy“. Wymiary, zestawione w następu” 
jacych tablicach (z wyjątkiem wymiarów włościańskiego bydła czer- 
wonego polskiego z powiatu wadowickiego oraz bydła sterdyńskiego 
[D.]), były wykonane podług metody, przyjętej przez Kraem era!) 
t. j. oznaczaną była odległość bocznych (zewnętrznych) wyrostków 
kości siedzeniowej, które palcem zwykle łatwo można wyczuć. K ra ё 
mer podnosi, że oznaczanie odległości między tylnymi (wewnętrz- 
nymi) wyrostkami kości siedzeniowej lub między wycięciami w środku 
jest mniej uzasadnione z tego względu, że u bardzo dobrze żywio” 
nych zwierząt w tych miejscach tyle nagromadza się łoju, Ú № 
niepomiernie utrudnia wyczucie punktów granicznych pomiaru. 
(patrz tablice str. 169, 170 i 171). 
1) Kraemer: Das schönste Rind. Berlin 1894, str. 125—126. 
