194 | "DR. WALERYAN KLRCKI - 
Z powyższych liczb wynika, że przeciętnie bydło nadbużań- 
skie ma rogi u nasady (domniemalnie także i w dalszym przebiegu) 
eokolwiek grubsze, niż galicyjskie bydło czerwone; jednakże w nie- 
których oborach BE pcz Ą bydło ma rogi w przecięciu nawet 
grubsze, niż w oborze sterdyńskiej. ; i 
^ Wogóle rogami bydło nadbużańskie malo się różni od pod- 
karpackiego „czerwonego bydła polskiego*: u nadbużańskiego są one 
w przecięciu może cokolwiek krótsze i grubsze, ale różnica jest 
w każdym razie nieznaczna. 
Porównanie poprawnego bydła nadbużańskiego w Sterdyni 
z galicyjskiem bydłem ,,czerwonem polskiem* i z pierwotnego 
typu bydłem nadbużańskiem ż ziemi nurskiej. | 
Oparte na pomiarach, szczegółowe studya morfologiczne dopro- 
wadziły nas do wniosku, że składem swoim bydło nadbużańskie 
różni się od hodowanego w Galieyi t. zw. „czerwonego polskiego“ 
bydła. Pod niektórymi względami różnice są nieznaczne, pod innym! 
różnice te są tak duże, że one same już (bez danych kraniologi- 
cznych) mogą nas skłaniać do przypuszczenia, iż dwie te odmiany 
bydła są zupełnie różnego typu. I tak, co się tyezy poprawne) 
formy bydła nadbużańskiego, t. j. bydła sterdyńskiego, przekonały 
nas pomiary, że bydło to jest znacznie większe od poprawnego 
czerwonego bydła polskiego: w przecięciu jest ono о 7—8 еш. od 
niego dłuższe, o przeszło 6 em. wyższego wzrostu. Pe 
Przecietna długością swoją nie dorównywa bydło sterdyńskie 
bydłu rozmaitych poprawnych ras zagranicznych, takich np. Ја 
Holendry, a nawet jak czerwone bydło ślązkie, a tem mniej jak пр. 
Simmenthalery, — ale może się ono mierzyć z rasami mniejszemi, 
jak np. Anglery, a nawet Allgauery, do których przeciętnej długość! 
dochodzą najdłuższe krowy w oborze sterdyńskiej. Przeciętną dłu- 
gość Ayrshire'ów lub Oberinnthalerów bydło sterdyńskie w prze” 
cięciu nie tylko osiąga, ale nawet przewyższa. Wzrostem bydło ster- 
dyńskie przewyższa Anglery, a roślejsze sztuki w oborze sterdyńskiej 
dochodzą takiego wzrostu, jaki w przecięciu wykazują Allgauery 
lub wschodnie Fryzy. 
omimo że wielkością swoją bydło sterdyńskie przewyższa 
galicyjskie bydło czerwone, nie wykazuje ono jednak większego 
relatywnego wydłużenia. t. j. stosunek wzrostu do długości tu- 
łowia jest w przecięciu mniej więcej taki sam, tak dla jednej, ja 
i dla drugiej z porównywanych odmian polskiego bydła krajowego: 
Nogi ma bydło sterdyńskie zarówno w stosunku do wzrostu; 
jakoteż w stosunku do długości tułowia, krótsze, niż poprawne 
bydło ezerwone polskie, pierś ma wybitnie głębszą, zarówno 
