STUDYA NAD.BYDŁEM:. ROGATEM W POLSCE 199 
nymi (wielkość, szerokość za łopatkami, głębokość piersi, szerokość 
między wyrostkami kulszowymi) znacznie bardziej popra- 
wne. Tylko w barkach pierś jest stosunkowo wązka (w stosunku 
do. długości tułowia i do wzrostu), i na tę okoliczność należałoby 
przy selekcyi zwrócić baczniejszą uwagę. 
Przeciwko twierdzeniu Dr. Święcickiego, że na bydle 
sterdyńskiem „nie znać trzydziestu lat systematycznej pracy“, — 
przemawia przeprowadzone w niniejszej pracy porównanie kształtów 
pierwotnego bydła nadbużańskiego z ziemi nurskiej i poprawnej 
jego edycyi — bydła sterdyńskiego. Porównanie to pokazało, że 
od wpływem hodowli w Sterdyni, krajowe bydło nadbużańskie do- 
syć daleko odbiegło od swojego prototypu z ziemi nurskiej, przy 
większej poprawności kształtów zachowując jednakże zasadnicze 
swoje znamiona rasowe. 
I tak przez hodowlę w Sterdyni bydło nadbużańskie znacznie 
się powiększyło. Ponieważ wysokość w kłębie zwiększyła się 
tylko o 11—11:1 cm.) а długość tułowia az o 18-5—19:2 em, 
о 1:2—150/,, w stosunku do wysokości w kłębie o 2:6—:%*10/,, 
а w stosunku do głębokości piersi o 3'8—83'90/,), czyli u bydła 
sterdyńskiego jest ona o 18'9—20'550/, większa, niż u bydła z ziemi 
nurskiej. Obwód piersi zwiększył się о 195—216 em, czyli 
o 12:0—13:250/, wartości pierwotnej. 
Wydatnie rozszerzył się także zad. W biodrach szero- 
kość tułowia zwiększyła się о 62—7'1 em. (w stosunku do długości 
tułowia o 0:1 —050/, , w stosunku do wysokości w kłębie o 1:6 —2:55*/,, 
a w stosunku do głębokości piersi o 1-65—2'150/,), czyli о 142 — 
do 16'250/, pierwotnej szerokości w biodrach. Szerokość tułowia 
z tyłu powiększyła się о 46—56 em. (w stosunku do długości tu- 
1) W tem zestawieniu porównawczem podaję dla każdego pomiaru po dwie 
liczby, odpowiadające wymiarom czarnego i czerwonego bydła sterdyńskiego, p 
dług pomiarów p. W. Zakrzewskiego. Relatywne wymiary wyrażone są w "ie 
poziomej długości tułowia. 
