230 Obfervdtto CXK 



reli&o adhuc in lacu fpacio quodam vacuo , injiciunc , qui, 



fucceflii cemporis , ope caloris folaris albefcit , ( roitt) (jleid)* 



fam geblcid)Ct ) e qua cum fiftulx pro fugendo nicocianae fu- 



mo , cum vafa Batavorum porcel/ana f conflancur. Exhaufta fe- 



mel ha?c cerra bicuminofa , Turfa , (Iiceac fic appellare a buon 



conco) non amplius alia fuccrefcicinperpecuum. Propcereai 



ne aliquando hujus inopia fic laboracura Hollandia, non fruftra 



fane mecuicur. D. SCHMID1BERGER > jam a longo cempore, 



pace cunc adhuc florente,a provinciarum Scacibus deliberacam 



fuifle ajebac quo padto mecuenda: ifti inopise fuccurri poflec? 



ejusque rei caufla confulcum quoque fuifle celeberrimum fui 



temporis Batavorum Maihcmaticum & Archice&um, STEFI- 



NVM> fed confilii inopem > prouc in libris fuis mechanicis 



eciam fuper hoc argumenco nonnulla fcripferic. Amftelodami 



degic mercacor quidam , cui nomen Balthafar SCHAIDT, vir 



incegerrimus , amicus meus , qui mihi recenfuic , prudences 



quosdam incer Hollandos calculum non ica pridem inifle, quo 



fubdudto, turfa ulcra 120. circicer annos non amplius reper- 



tum iri , fuerinc edofti. Tunc aiicem adhuc fuperefle loca » 



unde advehi poflint , Frifiam nempe Orientalem & Bremenfem 



Ducacum. Plane igicur verifimile, quod & SCHMIDBERGER 



& SCHAIDIVS , & alii confirmanc, glebam ifthanc exiftere e 



lignis & arboribus variis , uc plurimum camen pinis , abieci- 



bus, & fi quae plures in pinguium fyftema veniunc, & his qui- 



dcm fub limo feu palude maximam parcem pucrefa£tis,quum 



compercum fic Hollandiam olim filvis horridis abundancifli- 



mam fuifle , cujus rei veceres Romanarum expedicionum fcri- 



pcorcs adhuc mencionem injiciunc ; per creberrimas aucem 



marium vicinorum exundaciones, filvas iftas fubrucas in limo 



usque ad barbarum HELMONTII quellem fubfedifle , inibiquc 



tradu ccmporis , accedencibus aliis quoque v.,nisque terraj 



porcionibus , in cariem, five pucredinemvelquafiabifle, mix- 



turamque hahc cerrae, limi, pucridorumquelignoruminhafce 



glebas arcc uc induftria hominum compa&am , ac in turfas 



coagmen- 



