22 DE ADEMHALING DER PLANTEN. 
Ik eindig hier mijn historisch betoog. Ik geloof dat ik 
de in den aanvang besproken stelling duidelijk genoeg 
toegelicht heb, en ik mag uw aandacht niet lang meer 
bezig houden. Vergunt mij ten slotte met enkele woorden 
uit de medegedeelde historische bizonderheden de alge- 
meene strekking af te leiden. 
Telkens en telkens zagen wij, dat de beroemdste plan- 
tenphysiologen bij hunne studiën een ruim en vruchtbaar 
gebruik maakten van wat de overige natuurwetenschappen 
in hun tijd belangrijks aan het licht gebracht hadden. 
Soms waren het alleen de methoden en apparaten, die 
uit andere vakken werden overgenomen, meestal. echter 
waren het feiten, wier kennis een nieuw licht wierp ook 
buiten de grenzen der wetenschap, die ze ontdekt had. 
Eindelijk, en dit is voor ons het belangrijkste, zien wij 
door de geheele geschiedenis als een roode draad het stre- 
ven gaan, de vraag naar de identiteit van het ademha- 
lingsproces bij alle levende wezens op den voorgrond van 
het onderzoek te stellen. Reeds Ingenhousz, de ontdekker 
van de ademhaling der planten, kende hare overeenkomst 
met de dierlijke ademhaling. Dutrochet formuleerde de 
volkomen gelijkheid in duidelijke en onmiskenbare be- 
woordingen, en beschouwde de leer der ademhaling als 
een der beste empirische bewijzen voor de éénheid van 
de geheele organische natuur. Na hem bleef deze richting 
de heerschende. De uitkomsten der verwante wetenschap- 
pen werden steeds in het bereik der onderzoekingen op- 
genomen, ten einde door hare samenwerking een juist 
begrip te doen ontstaan van het verband, dat alle ver- 
wante verschijnselen samenvlecht. Overal zagen wij, dat 
daarbij de gang van het onderzoek dezelfde was, steeds 
trachtte men van de studie der feiten op te klimmen tot 
