DE ADEMHALING DER PLANTEN. | 9 
leerde de eigenschappen der beide samenstellende gassen 
kennen, en toonde aan dat de stikstof voor verbranding 
en ademhaling ongeschikt is, terwijl daarentegen de zuur- 
stof beide processen onderhoudt, en bij beiden verbruikt 
wordt. Van nog grooter belang waren zijne nasporingen 
omtrent de samenstelling van het koolzuur. Algemeen be- 
kend is zijn ontdekking, dat dit gas een verbinding is 
van koolstof en zuurstof en dat er bij het ontstaan dezer 
verbinding warmte vrij wordt. Lavoisier paste dit feit ter- 
stond op de ademhaling der dieren toe, en wees er op, 
dat deze als een proces van langzame verbranding moet 
worden beschouwd, waarbij een gedeelte van de koolstof 
des lichaams zich met de ingeademde zuurstof verbindt, 
om als koolzuur uit de longen te ontwijken. Bij deze lang- 
zame verbranding moest natuurlijk warmte ontstaan; en 
hierin was volgens hem de oorzaak te zoeken van de 
hooge temperatuur van het bloed der warmbloedige dieren. 
Deze bewonderenswaardige onderzoekingen droegen wel- 
dra ook voor de plantenphysiologie rijke vruchten. En 
niet zonder een gevoel van, nationalen trots herinner ik u, 
dat het voor een Nederlander weggelegd was deze vruch- 
ten te plukken, en zoodoende den grondslag voor de te- 
genwoordige leer van de voeding en de ademhaling der 
planten te leggen. Wij Nederlanders zijn te zeer geneigd, 
de oogen steeds vol bewondering naar het buitenland te 
richten, en te vergeten wat in ons eigen vaderland groots 
en voortreffelijks gedaan wordt! Vergunt mij daarom een 
oogenblik langer bij dit onderwerp stil te staan. Onze 
Ingenhousz ' behoorde tot het kleine aantal van denkende 
L Ten einde het gevaar van partijdigheid te vermijden, neem ik het vol- 
gende oordeel bijna letterlijk over uit A, von Humboldt's Einleitung über einige 
