DE ADEMHALING DER PLANTEN. ORS, 
zou mij echter veel te ver voeren, wilde ik dit onder- 
werp in zijn algemeene omtrekken behandelen; daarom 
geef ik er de voorkeur aan, u den aard dezer samenwer- 
king toetelichten door de beschouwing van één klein on- 
derdeel der natuurwetenschap. Ik kies daartoe de geschie- 
denis van onze kennis omtrent de ademhaling der planten. 
_ Voordat ik tot mijn eigenlijk onderwerp overga, is het 
noodig een omstandigheid te vermelden, die aan de ge- 
heele geschiedenis van de leer der ademhaling een eigen- 
aardig karakter verleent. Ik bedoel het feit dat de plan- 
tenphystologen, die dit onderwerp bestudeerden, slechts 
zelden zich de moeite gegeven hebben, om hunne.bevin- 
dingen in wijde kringen bekend te maken. Hunne waar- 
nemingen zijn in geleerde verhandelingen neergelegd ; be- 
sprekingen in populairen trant gaven zij niet ten beste. 
En toch bestonden er voor een dergelijke behandeling, 
reeds van de oudste tijden af, redenen te over. Eenigen 
tijd toch vóór de ontdekking van de ademhaling der plan- 
ten, was door den engelschen scheikundige Priestley een 
geheel ander verschijnsel voor deze ademhaling aangezien. 
Hij had opgemerkt, dat sommige planten lucht, die door 
de ademhaling van dieren bedorven is, weer zuiveren en 
voor het leven der dieren geschikt maken kunnen. De 
uiterst belangrijke beschouwingen, door hem aan deze 
ontdekking geknoopt, verschaften haar spoedig groote 
bekendheid, en met het feit, werd ook de slechts in schijn 
juiste verklaring algemeen gehuldigd. Een bestrijding van 
de zijde der plantenphysiologen kon niet uitblijven. Doch, 
hoe vaak ook herhaald, hunne argumenten drongen slechts 
in beperkte kringen door; de leeken „ja zelfs de beoefe- 
