4, DE ADEMHALING DER PLANTEN. 
het gebouw kunnen worden opgetrokken, waarvoor de 
bizondere wetenschappen de bouwsteenen leveren. 
Naar mijne innige overtuiging is deze vrees van allen 
grond ontbloot. Ja, zij schijnt mij toe te getuigen van 
een zeer geringe bekendheid met de geschiedenis onzer 
wetenschappen. Wel is waar hebben er ten allen tijde 
velen aan het empirisch onderzoek deelgenomen, wier be- 
langstelling zich tot den engen gezichteinder van hun 
eigen studievak beperkte, doch aan dezen is het niet, dat 
de snelle vooruitgang te danken is. Daarentegen vindt 
men bij de meest uitstekende natuuronderzoekers van alle 
tijden steeds een open blik voor alles, wat ook buiten 
hun eigen vak belangrijks ontdekt wordt. Voortdurend 
volgen zij den voortgang der geheele natuurwetenschap 
op den voet, en in de ontdekkingen die op schijnbaar 
vreemd gebied gedaan worden, vinden zij niet zelden de 
aanleiding tot eigen empirische studiën. Zóó wordt de 
band tusschen de verschillende vakken steeds nauwer aan- | 
gehaald, en kan de grondslag gelegd worden voor de 
ontdekking van die algemeene wetten, die niet slechts 
voor enge groepen van verschijnselen gelden, maar de 
geheele natuur omvatten. Aan de toepassing van deze ver- 
heven beginselen, aan het bewustzijn van deze innige be- 
trekking tusschen alle vakken van natuurstudie, hebben 
wij de ontdekking der belangrijkste natuurwetten te dan- 
ken. Zij zijn het, die ons de onvergankelijkheid van stof 
en kracht leerden kennen. 24 voerden op het gebied der 
bewerktuigde natuur tot de ontdekking, dat de verschijn- 
selen van het leven overal aan een zelfden drager gebon- 
den , overal aan dezelfde algemeene wetten onderworpen zijn. 
Ik heb mij voorgenomen heden tot u te spreken over 
deze onderlinge samenwerking der natuurwetenschappen. Het 
wm, _— 
\, 0 L's > b "3 TREES CR TE je d 
