Ktfu 





'/""' 



IrtfkJytf 



^" 



¥• 



n 



"7' 



l ptrfrUl 



54 DE RE HETALlICi 



quod fblis radfj ex eis materiam metallica eliciant , paru metalli gignun t. Re 

 autcmueranecpexperimcntu confentit metallicis,quiitadeuenis cenfent, 

 nec eorum ratio eft firma: fiquide uenas,qua ex oriente pertinen tiirc occiden_ 

 tem per deuexum montis~qu od inclinatadjiieridie", qu«cq?xapita proferunt 

 in cande meridie non minu s efle grauidas metallis,quam eas,quibus primas 

 in bonitate ifti metallici dare folent : proximis annis declarauit Alberthami 

 uena Laurentiana,qua etiam noftri donu diuinum appellat, permultu enim 

 argenti puri ex ipfa effoderunt.Et nuper Annebergi uena,nomine ipfius coe 

 leftiu exercitus nuncupata, planu fecit multo argento, uenas qua: ex fep ten* 

 trionibus fe tendut ad meridiem,qua?q; rapira profe runtin occidente, nihiln 

 j ninus efle diuites metalloru,qua eas q uae capita proferunt in oriente. At ca* 

 > ^rri lores a fole nequeunt ex eiufmodi uenis extrahere materia metallica;ut enim 

 e fumma terra: cute uapores eliciant, in eius uifcera ufqj non penetrant : nam 

 aer cuniculi, que terra ad duos paflus folida tegit ac uelat, asftate frioidus eft: 

 ha:c enim intermedia terra reprimit folis impetu : quam rem cum nota habe* 

 ant calidifsimaru regionum incolse atq? habitatores interdiu in fpeluncis ia* 

 cent,quje eos a nimio folis ardore defendut:quinetia tantu abeft ut fol e pro* 

 fiindo terra? materia metallicam eliciat,ut ne exiccare quidem pofsitplerofcp 

 locosuenisabundantes,propterea quddueftiti arboribusfint cVumbrofi. 

 Porro alrj quidem metallici ex omnis geheris metalli uenis,eas,quas dixi,eli* 

 gunt:alrj uerd improbantasrarias,iam diclis contrario modo fehabetes:quis 

 bus etiam ipfis nihil rationis uidetur efle . Nam quae cauiTa eiTe poiTet cur fol 

 ex uenis a:rarrjs materia atris no eliciat ? ut ex argentarrjs, argenti,ex aurarrjsj 

 auriC Praeterea quida metaIlici,quoru e numero fiiit Calbus,fluuios 8c riuos 

 auriferos inter fe diftinguut.Fluuius, inquiut,aut riuus arenularu 8C granOru 

 auri maxime eft ferax,qui ab oriente manat & fluit in occidente:atc£ alluit ra* 

 dices montiu qui funt in feptentrionibus fiti.Planitiem uerd campeftrem ha* 

 bet in meridie aut occidente.Secundas aut tenet fluuius uel riuus,qui contra* 

 rio curfu ab occidente manans , orientem petit : qui habet in feptentrionibus 

 montes,in meridie planitiem campeftrem .Tertias uero deferunt fluuio uel ri 

 uo,quiafeptentrionib. manatinmeridiem & alluit radices montiu qui fiint 

 in oriente fiti. At omniu minime aiunt auri fcracem effe fluuiu uel riuu,qui co 

 trario curfu a meridie manans, feptentriones petit : &alluitradices montium 

 qui in occidete fiti funt.Poftremd fluurj uel riui, qui ab orientis folis partibus 

 manant in obeuntis partes, aut qui a feptentrionum partibus manant in meri 

 diei partes,quo propius ad iam laudatos accedut,ed funt auri feraciores: qud 

 longius ab eis difcedunt,ed funt minus auri feraces. Sicifti fentiunt defluuris 

 8c riuis.Quia uero aurum non gignitur in fluurj s 8>C riuis,ut lib. De fubterra* 

 neoru ortu 8c caufis.5. difputauimus contra Albertu,fed a uenis et fibris abre 

 ptuconfiditin amniuriuorumuearenis, qualemcunq? tandem curfiim tenue 

 rit fluuius aut riuus in eo aurum inueniri pofle rationi eft confentaneu, cui ex 

 perimentu etia non repugnat. Attame auru in uenis 8c fibris,qua: funt fub al* 

 ueo fluurj uel riui,ut in caeteris gigni 8c inueniri non negamus, 



De re Metallica Libri 1 1 r. f i n i $, 



