L I B E R P R I H V S 1$ 



fecus minus, quam caneris noeet . Tum utilis eft architeclis . Etenirri inue* ArcbMt»» 

 nit marmora ad firmitatem magnorum sediu apta,8c" ad ornatu decora. Vti 

 lis pranerea eft rjs, quoru animus ad immortalem gloriam nititur. Nam efe 

 fodit metalla, e quibus nummi & ftatuae aliaq? fiunt, quas poft literaru mo Swifh»* 

 nimenta hominibus quodammodo xternitate,immortalitatemq5 donant. 

 Mercatoribus etiam utilis eft, quod multis de caufis, ut alias dixi,moneta, Merum* 

 qux ex metallis coficitur, oportunior fit homini,quam rerum permutatio. 

 Poftremo cui non eft utilisCnam ut nunc prxterea & relinquam opera tam 

 cocinna, tam polita, tam elaborata, tam utilia, qux ex metallis in uarias fi* 

 guras formant fabri aurariiiargetari^xrari^plumbarij/errarfi.quotufquis* 

 queartifexfine metallisaliquodopuselegans&perfecftu efficere poteft? 

 certe R non utitur inftrumetis ex ferro uel cx xre fadis,neqj lignea,neq? la* 

 pidea fine eifdem potucrutformari. Ex quibus omnibus perfpicuu eft,qui 

 fru&us quxqj comoditates percipianturex metallis. Eauero ne habere* 

 mus quidem nifi ars metallica eflet inueta, nobiscp miniftraretur . Quis igi 

 turnon intelligit eamefle maxime utilem,imo potius neceflariam huma* 

 no generi <T ne plura : Homo metallica carere non potuit, nec ipfum ea care 

 re uoluit diuina benignitas . Porro quxritur metallica honefta ne fit ihge* 

 nuis,anpudenda&inhonefta.Nos auteeam interhoneftas numeramus 

 artes'.Cuius enim artis quxftus non eft impius,non odiofus,non fordidus* 

 Mamhoneftampoflumusexiftimare. Talem uero metallicx quxftu eflej 

 quodaugeat rembonis&honeftis rationibus iam oftendemusriure igi* 

 turinterhoneftas numeratur artes , Primum autem quxftus metallici,lice# 

 at mihi eam conferre cum cxteris rationibus, quibus magha pecunia qux# 

 ritur, xque pius eft atq? agricolx.Nam ut hic, cum in agris fuis femente fa* 

 cit, quamuis ipfi frucftuofifsimi fint, nemini tamen facit iniuria : Ita ille cum 

 fuurrt fodit metallu, etiamfi magnos aceruos auri argenti'ue eruat, nulli ta* 

 men mortalium dat damnum. Omninoq; hxc duo gcnera rei familiaris au 

 pendxinprimisfuntliberalia&ingenua. At prxda bdlatoris plerumqj 

 unpia eft, quod militaris furor rapiat bona tam facra quam prophana . Vt 

 uero bellu habeat fufceptum rex omniu iuftifsimus cum crudelibus tyran* 

 nis, non poflunt in eo homines improbi rem atqj fortunas amittc e,ut non 

 innocentem & miferam plebem,fenes dico,matronas, uirgines, pupillos fe 

 cum in eandem calamitatem trahant . Metallicus autem magnas diuitias iri 

 breui congerere poteft fine ulla ui, fine fraude & malitia . Quocirca omrii* 

 nouerumnoneftilluduetus prouerbium. Omnis diues aut iniquus,auc 

 iniqui hxrcs.De quo tamen quidam contendentes aduerfus nos, infecftari 

 tur & exagitant metallicos , eoscp aut ipforum liberos dicunt in breui iri e* 

 geftate incidere, non aliam ob caufam quam quod diuitias non bono mo* 

 docongeflerint. Nihilenimueriusefieillo,quodeftapud Nxuiumpoe» 

 tam,maleparta male dilabuntur. Hisautemimprobis rationibus homi* 

 nes ex fodinis diuites fieri aiunt. Vbi fpes aliqua metalli effodiedi oftendu 

 tur,autreoulus magiftratiisue exturbat fodinx dominos ex poflefsione, 

 aut callidus & uerfutus aliquis uicinus antiquis pofleflbribus infert litem, 

 Ht eos aliqua fodinx parte fpoliet: aut prxfe&us fodinx ideo indicit domi 



b x nis 



