L I B E R Q_V I N T V S. gj 



Interca uerd dum uena: & faxa quo ufta halftum uirofum expirant,& pu 

 tei uel cuniculi fumu ex fefe emittunt,foffbres & casteri operarrj non defcert 

 dunt in fodinas , ne uirus eorum ualetudinem perturbet , aut ipfos prorfus 

 interimatrut de malis metallicorum di&urus fufius explicabo.Sed cum ue== 

 nofushalitus&fumusperuenamaut fibram permeare aut tranfire poteft 

 in proximas fodinas , quibus duraj uenae uel faxa non funt , ne ftranoulent 

 operarios,magifter metallicorum nemini concedit ut in puteis uel cunicu* 

 lis igni frangat uenas aut faxa , Venje autem partes uel eius faxorumqj cru^ 

 ftas, quas uis ignis a reliquo faxi corpore feparauit,fi in fuperiori parte fue= 

 rint,foffores contis detrudunt,aut ubi adhuc aliquam habent duriciam , ba 

 cilla ferrea rimis impingunt^atqjitaeas derjciunt: finin Iateribus,malleis 

 percutiunt. Qua: fic fraclx dccidunt : aut (i etiam aliqua remanferit durici* 

 es;eas ferramentis abrumpunt. Seorfum autem faxum & terra , feorfum 

 metallum & materia metallica in uafa ingerutur & trahuntur fub dium aut 

 ad proximum cuniculum ; fi putei non fuerint alti , machina quam uerfant 

 homines:fin alti , ea quam circumagun t equi. VerUm faspe aquarum mul= 

 titudo,interdum aer immobilis manens fofsionibus impedimeto efbquos 

 circa ha: res perxque ac fofsiones metallicis maxima; cura: funt,aut effe de* 

 bent. Aquas autem uena: & fibra:,potifsimum fofsilibus uacua?,infundunt 

 inputeos&cuniculos. Aerueromanet immobilis etiam tamincuniculo 

 quam in puteoan puteo quidem profundo,fi folitarius fuerit,hoc eft, (i nec 

 ad eum cuniculus pertineat,necp cum alio puteo fit foffa latente coiunclus; 

 incuniculo uerofi longius inmontem ac~t.usfuerit,necullusputeusadeo 

 fuerit dcpreffus ut eum attingat.In neutris enim aeris motiones & commu* 

 tationesfieripoffunnquadecauffahalitusfiuntgraues & nebulse fimiles, 

 ac fitum,teftudinis,uel fubterranea: alicuius cella:, multos annos undiqj co 

 clufaeinftar,redolentes:quocircafoffores in his diu laborem,&fifodina 

 abundauerit argento uel auro,non fuftinent : aut fi fuftinuerint, anhelitum 

 libere trahere nequeunt,& capitis dolores habent : quod maois accidit Ci la 

 borauerint in ipfis multi, multasqj lucernas, qua: tuc languidum lumen eis 

 praebent, adhibuerint, Halitus nanqj quos tam lucernse quam homines ex 

 pirant,alios halitus grauiores efliciunt. Sed aqua mediocris diuerfi generis 

 machinis , quas uerfant, tractantue homines,exhauritur ex puteis , Si uerd 

 tanta tamq? multa in unum puteum confluxerit , ut magis impediat fofsio* 

 nes,alter foditur puteus,qui aliquot paffus a priori diftet : quomodo in eo* 

 rum altero labor & opus perficitur fine impedimento : in alterum , qui ma* 

 gis depreffus loco lacuna: erit,deriuatur aqua:quar uel ijfdem machinis,uel 

 ea quam circumagunt equi , extrahitur in canales cuniculi proximi , aut ca* 

 fe,ut per eos effluat. Sed ubi in unum fodinas puteum altius eftoffum aqua 

 omnis omnium proximarum fodinarum,non modo illius uena:,in qua pu 

 teus foditur , fed aliarum edam uenarum confluit , tunc neceffe eft u t ampla 

 fiat lacuna,quae colligataquas:exqua lacunarurfus exanclantur machi* 

 nis per fiftulas trahentibus,uelquibusfuntbulgse:dequibus infequen* 

 ti libro uberius dicam . Aquaeuerdqua:exuenis&fibrisatquefaxorum 

 commiffurisincuniculosinfluuntjineorum canales deducuntur, Atau* 



ram po# 



\ 



