»4 8 



DE R E METALLICA 



At machinarum,qua: pilis aquas hauriut,item fex funt formae nobis no* 

 ta::quarum prima ficfe habet.Sub fummo terra: corio uel cuniculo foditur 

 cauerna,ac undiq; robuftis tignis &afreribus fubftruitur , ne ruinis uel ho* 

 mines opprimantur uel machina frangatur . In ea cauerna fubftruda collo* 

 catur rota , in axi angulato inclufa . Axis autem codaces ferrei in dimidiatis 

 eatillisitemferreis uerfantur : qui in tignis admodu robuftis indufi funt. 

 Rota uero pleruncp alta eft pedes quatuor et uiginti,raro triginta,nihil dif* 

 fimilis ad molendum frumentum fabricata: : nifi quod paulo fit anguftior: 

 axi ab altera parte tympanu eft in medio cirCucirca excauatum,in quod mul 

 tx. fibula: ferrese quater curuatae funt infixaeun quib.quia annuli inhaeret ca 

 tena duciaria per fiftulas extrahitur ex lacuna , rurfusq; in eandem demitti* 

 tur per tigna excauata ufq? ad ad imum libramentum : orbis eft ferreus cir* 

 cum axiculum ferreurmcuius uterqj codax in craffi ferri,ad tignum affixi,ca 

 tillo uerfatunin quo tyrripano catena inuoluta aquas pilis hauftas per fiftu* 

 las eftert.Quscqj fiftula quinq? ferreis circulis palmum latis & digitum craf 

 jfis cinaitur : qui a:qualia eius fpacia diuidunt & muniunt, eorum primus ei 

 cdmmunis eft cum fiftula antecedente in qua induditur : ultimus curri con* 

 fequete,quse in ea induditunqusecp fiftula,excepta prima,fumma parte ex* 

 trinfecus circumcirca longitudirie digitorum feptem crafsitudine trium ex* 

 cauata eft,utin eam quae antecedit,inferi poffit:qua:qj , excepta ultima,ima 

 parte mterius circumcirca pari longitudine , fed craffitudine palmi , refe&a 

 eft ut eam qua: fequitur recipere poffit : quaeq; ferreis fibulis ad putei tigna 

 afEgitur, tuimmobilis maneat.Perhas continentes fiftulas aquae pilis cate* 

 na: dudtaria: ex lacuna extrahuntur ufq? ad cUniculummbi per fupremx fiV 

 ftula: aperturam exprimuntur in canalem per quem effluut. Pila: uero quae 

 ducut aquam, implicantur annulis ferreis catena: duclaria: : diftatq; una ab 

 altera pedibus fex : conftant ex caudae equinx pilis corio infutis , ne ferreis 

 tymparii fibulis euellatur: tanta: funt ut utracp manu capi poffint , Si autern 

 hjec machina fub fummo terra: corio fuerit collocata , riuus,qui eius circu* 

 aoit rotam,per fubdiales canales deducitunfi fub cuniculo, per fubterrane* 

 os.Itaqj rota: pinnx,'ab impetu fluminis percuffie , progredietes uerfant ro 

 tam : atqj una cum ea tympanum : quo modo catena du&aria extrafta pilis 

 per fiftulas exprimit aquas . Huius machina: rota fi alta fuerit pedes quatu* 

 or 8C uiginti ex puteo,alto pedes ducetos & decem,extrahit aquas: fi pedes 

 triginta,ex puteo alto pedes ducentos 8C quadraginta. Sed huic opus eft ri 

 uo cui maior uis aquarum fit. 



Rew A. Axij B. Coincts C. Armillce D, Tymfdmm E, 

 Anfxfen-f* F. Cttent iuEimt G. Tign* H. 

 Pil«e I» Fijrnl* K, G«wlftriHi U 



Alte 



