15° 



DE RE METALLICA 





milia.Haec machina tu Conftrui folet, cum nimis multae aqua? in lacuna con 

 fluxerut : atq? has duas machinas uis aquaru uerfat,omninoq? aqux trahut 

 aquas.Hoc uerd eftindicium accretionis et diminutionis aquarum,quas in 

 fe continet lacuna fubterranea , fiue eas aquas haec altera machina pilis hau* 

 ftas per fiftulas efferat,fiue prima,fiue tertia , aliaue . E trabis , quae eft fupra 

 puteum tam akum quam profunda eft lacuna,altera parte lapis,affer altera, 

 uterqj uno fune appenfus.Sed hic tamen ferreo filo, quod pendet ab altero 

 eius capite demittitur:& quidem lapis ufq? ad oris putei latus,afler uero re* 

 cla per puteum in lacunam,cuius aquis innatat.Is affer tam grauis eft,ut filu 

 ferreum,quod ipfius fibulam ferream hamulo prehendit, una cum fune de« 

 orfum,lapidem fiirfum trahere pofsit:itaqj quo magis aqua decrefcit,eo ma 

 gis afler deorfum fertur,lapis furfum:quo uerd magis accrefcit, eo magis co 

 tra affer furfum fertur,lapis deorfum.Hic cum fere trabem contingit,quia fi 

 gnum dat aquas ex lacuna pilis per fiftulas efle exhauftas , machina: pra:fe> 

 ctus riui canales occludit , rotamq? fiftit : cum ferme terram,quae eft ad oris 

 putei latus,attingit,quia fignificat lacunam efle aquis,quaj in eam rurfus co 

 fluxerunt,repletam(aqua: enim attollunt afferem, atq? ita lapis 3C funem &C 

 filum ferreum retrahit)idem praefeiftus canales redudit: quare aqux riui ite 

 rum percutientes rotas pinnas uerfant machinam , Quoniam uerd operarfj 

 plerunq? anniuerfarijs diebus feftis nort laborant , & profeftis non femper 

 prope machinam,atq; ea,fi res hoc poftulat,Continenter trahit aquas, tinti* 

 nabuli fbnus afsidue auditus dedarat machinam hanc aeque ac primam in# 

 tegram & nulla re impedita uerfari:id ex axiculo ligneo , quem cotinent tra 

 bes,qua: funt fiipra puteu,funiculo appenfum eft, Alter uerd funiculus lon 

 gus,cuius fiiperius caput ad axiculum religatum eft, demittitur in puteum: 

 inferiori eius capiti alligatum eft lignum : quod quoties axis manus percus 

 tiunt,toties tintinabulum comotum fonitum reddit . Tertia aut iftius ge* 

 neris machina tunc utuntur metallici,cum nullus riuus,qui uerfet rotam,de 

 duci poteft:cuius ha:c eft fabrica.Cauernam primd fodiunt:quam etiam ro 

 buftis tignis & afleribus conftruunt,ne latera ruinas edant , qua: labefaclet 

 machinam cV homines laedant . At fuperiorem cauernae partem contegunt 

 tignis:ut equi machinam trahentes per ea pofsintincedere.Deinde iteru ti* 

 gna ad fedecim,longa pedes quadraginta,lata & crafla pedem unum , fibu= 

 lis in fiimmo coiuncta,in imo diuaricata erigunt: eorumcp fingulorum infe 

 riora capita in fingulorum tignorum humi ftratorum formis includunt , 6c" 

 tertio quodam connectunt:quo modo rurfus fit area circuli fpeciem habes, 

 cuius linea dimetiens fit pedu quinquaginta , Per foramen,quod eft in me« 

 dia area,defcendit axis quadrangulus ftatutus,longus pedes quinq? & qua 

 draginta,craffus & latus fefquipedem:cuius codax inferior uoluitur in catil 

 lo tigni humi in cauerna ftrati,fuperior in catillo tigni , quod in fummo fub 

 fibula in formis duorum tignorum erecftorum eft indufum.Catillus inferi* 

 6rdiftatabalterocauerna:latere,itemabeiufdemfronte & a tergopedes 

 Xvn. axi ad pedem fupra inferius caput eft rota dentata:cuius linea dimetu 

 ens habet pedes xxu. Ea rota conftat ex quatuor radfjs 8C otfto curuaturis. 

 Radfj funt longi pedes x v.crafsi Sc lati dodrantem: quorum alterum caput 



indu* 



