1^1 



D E RE HEIilHCl 



Reftat de malis cV-morbis metallicorum ac de modis quibus fibi ab ipfis 



cauerepoffununamfempermaiorem rationem ualetudinis fuftentandx, 



quam lucri faciendi habere conuenit,ut libere munerib. corpons fungi poi 



fimus Eorum aut malorum alia affligunt artus,alia lxdunt pulmones , par* 



tim oculos , quxdam deniq? homines interimunt. Aqua in quibus puteis 



ineft multa & frigidior crura uitiare folenetenim frigus eft inimicu neruis . 



Sed foffores adeam rern fatis altos perones fibi comparent, qui crura tuean 



tur ab aquarum frigore:cui cofilio qui non paruerit, is magno afficietur in* 



comodo ualetudinis:prxfertim ciim uixerit ad fenecftutem. Contra uero a* 



liqux fodinx adeo ficcae funt , ut prorfus aqua careant : qux ariditas maius 



ctiam malum dat operarfjs:fiquidem puluis,qui cietur & agitatur fofsionw 



bus,penetrans in afperam ufq? arteriam & pulmones,pant difticultatem an 



helitus & uitium, quod &r^« Grxci nominant . Quod fi uim corrodendi 



habuerit,pulmones exulcerat,& tabem ingignit in corporibus:hirtc in me* 



tallis Carpati montis inuetx funt mulieres,qux feptS uiris nupferunnquos 



omnes dira illa tabes immatura morte affecit . Aldebergi certe in Mifena m 



fodinis reperitur pompholyx nigra, qux ufq? ad offa exedit uulnera 8c uU 



cera Ferrum quoc» corrodit: atq; ob id claui earum cafarum omnes funt lu 



oneLQuin etiam cadmix quoddam genus eft quod operariorum pedes,a* 



quis madidos,itemcB manus exedit: pulmoncs & oculos lxdit. Fodiemes 



ioitur fibi non modo perones comparent, fed chirothecas etiam ad cubitu 



ufq? altas:& ueficas laxas illiget faciei. Per has enim puluis neq; trahetur ad 



arteriam & pulmones,nec in oculos inuolabitmon diffimiliter apud Roma 



nds fibi caUebant minfj confeftores , ne puluerem eius lethalem haurirent. 



Tum difficultate anhelitus parit aer immobilis manens tam in puteo quam 



in cuniculo:cui malo remedia funt machinx fpiritales , quas pauld ante ex« 



pofui. Sed eft aliud malum magis peftiferum , quodq? homini mox affert 



necem:in quibus puteis , uel fofsis latentibus,uel cuniculis duricies faxoru 



ioni frangitur,in his aer inficitur ueneno : fiquidem uenx & uenulx comi£= 



farxctj faxorum exhalant fubtile quoddam uirus, ignis ui expreffum ex re* 



bus metallicis alfjsqj fofsilibus:quod ipfuiri cum fumo fubleuatur, non ali* 



ter ac pompholyx,qux in officinis, in quibus uenx metallicae excoquutur, 



ad fuperiorem parietis partem adhxrefcinid R ex terra euolare nequiuerit, 



fed deciderit in lacunas,atCB eis innatauerit,pericul5 conflare folet . Etenim 



li quando aqua iacftu lapidis aut alterius rei comota fuerit,rurfus ex ijpfis la* 



cunis euolat:itacB fpiritu ducftum homines inficit: fed idem magis efficit fjj* 



mus ioni nondum extin&o.Corpora autem animantium ifto ueneno infe* 



clapleruncBcominuoturgefcunt,&omnemmotumac fenfum amittunt, 



finecft dolore intereunt,Homines etiam ex puteis fcalarum gradibus afcerw 



dentes ubi uirus incrementum fumpferit,rurfus in eos decidunt : quia ma* 



nus non faciunt fuum officium globofxcB & rotundx ipfis uidemur effe w= 



temcB pedes.Aut fi bona fortuna parumper lxfi ex his mahs euafennt,palh 



di funt & fimiles mortuorum.ItacR tunc nemo in eam ipfam fodinam uel in 



proximas defcendanaut fi fuerit in eis,afcendat ocyus . Prouidi certe foler* 



tesQ3 foffores die Veneris ad uefperam incendunt ftruem hgnoru: nec ante 



" diem 



