T»<j8 



C E R. S: M S T At I» l C\X 



■ seris folS femuncia uel uncia argenti ineft,fefcuntia. Sed quamprimu plum 

 bu fumare coeperit,in fingulu catillu cinereu fingulam chartam , in quam ar 

 gentu a:re temperatu eft,inuolutu imponito: os tegula: carbonibus obftru 

 ito:lento igni coquito,donec omne plumbxi 8c xs confumantur : nam acris 

 fuo calore argentu cum aliqua plubi particula copellit in catillu:quo modo 

 experimentu fit fallax:tum maiTulas ex ca tillo extrahito,& a recremeto pur 

 gato:fi neutra libra: lance,in qua imponitur,deprc{ferit,fed par utriufcp fu* 

 erit pondus,experimentu nobis nullu attulit errorem; fin altera depreflerit 

 lancem,plenum eft erroris:quare id ipfiim iterare oportet.Quod fi bes in fe 

 cotineat argeti puri uncias fepte,rex,uel princeps,uel ciuitas,qua£ cudit mo 

 netam,adimit uncia, qua partim lucratur , partim impendit in fabros mone 

 talcs,at<^ in a:s quod ad argentum adiecit: qua de re copiofius dixi in libri* 

 De precio metalloru & monetis infcriptis. Aureos aut nummos uarrjs mo* 

 dis experimur : etenim fi ass cum auro permiftu fuerit , eos eode modo quo 

 argenteos igni excoquimus:fi argentu, ab eo aqua illa ualentiffima aurii fc* 

 cernit:fin a:s &Targentu,prius adiecfro plubo excoquuturin catillo cinereo, 

 donec ignis xs & plumbu confumat, pofterius auru ab argento fecernitur. 

 Reftat de coticula,qua explorare auri 8c argentu uetus eft & ufitatu : quan 

 . qua enim experimentu quod igni perficitur,certius eft,tamen quia fepe no 

 . bis deeft fornacula,fa:pe tegula,fepe catilli, nec ulla mora interponeda eft, 

 coticula?, quam femperin promptu habere poflumus , aurum argentumue 

 atterimus ; quid quod aureos numos igni excoquere ne utile quide femper 

 fit C uerum eligere oportet admodu nigra,& fulfuris experte : quo enim nv 



erior fuerit,& fulfuris magis expers,eo melior efle folet: de cuius natura ali 

 i fcripfi . Coticuke aut primd atteritur auru fiue argentofum,fiue serofum, 

 fiue canalienfe,fiue igni excoctu fuerit:fimiliter argentu.Deinde una aliqua 

 acus,quam eius efle fimillima ex colore corjcimus:qua: fi nos»falIit defccftu, 

 acus altera colore habens magis faturu coticula: atteritur: fin exceflu , tertia 

 qua: dilutiorem habet colorem, ea nanq? nobis indicat quota argeti, Hel ac* 

 ris,uel argenti firnul et aeris portio fit in auro:aut quota aeris in argeto.Sunt 

 enim quadruplices,Prima: ex auro &C argento facT:a:,fecunda: ex auro & ae* 

 re,tertia: ex auro cVargento &aere,quarta: ex argento & aere.Primis tribus 

 acuugeneribuspotiflimuauruexperimur,quarto argentu, Sed eiufmodi 

 acus fic parantur.Pondera minora proportione refpondent maioribus : iv= 

 trifcR utuntur non modo metaHici,fed etia monetarfj: uerum acus fecudum 

 minora formantur,&unaqua:cp pendit beffem,que noftro uocabulo mar= 

 cam nominant.Cum autem bes,quo utuntur,qui cudunt auru,diftribuatur 

 in quatuor &T uiginti binas fextulas,quas Gra:co nomine nuc ceratia appel* 

 Iant:binae uerd fextula: quaeqj in quatuor femifextulas,qua: grana uocant : 

 femifextula quaeqj in tres quaternas filiquas, quas granula nuncupant, d a* 

 cusfecerimus ad numeru quaternarum filiquarum fient ducentae ocfbginta 

 o<flo:fiadnumerufemifextularufiue binoru fcripuloru fex& nonaginta. 

 Sediftisduobusmodisnumerusacuunimisefficeretur magnus,& ex eis 

 non paucae propter exigua auri portionem nihil nobis fignificarent, eas igi 

 turadnumerumbinarumfextularu facere conuenit : quo fane modo acus 

 quatuor & uiginti fiunt:quaru prima conficiturex argenti tribus & uiginti 



ducllis 



